IGJ schrapt 300 banen: kan de zorgtoezichthouder hetzelfde blijven presteren?

Margriet Bos · 2026-07-20

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gaat tot 2032 maar liefst 300 van de huidige 950 banen schrappen. Dat vertelde IGJ-topvrouw Monique Vogelzang onlangs aan Zorgvisie. De toezichthouder kampt met een stapeling van taakstellingen en andere financiële tegenwind. Dit roept een prangende vraag op: kan de IGJ hetzelfde toezicht leveren met 300 minder mensen? ### Wat betekent dit voor de zorgkwaliteit? Als je bedenkt dat de IGJ verantwoordelijk is voor het toezicht op duizenden zorginstellingen, van ziekenhuizen tot verpleeghuizen, dan is die vraag niet zomaar een theoretische. Het gaat namelijk om de veiligheid van patiënten en cliënten. Minder inspecteurs betekent minder controles, minder tijd voor signalen van misstanden en minder mogelijkheden om tijdig in te grijpen. Dat kan grote gevolgen hebben voor de kwaliteit van de zorg. ### De financiële puzzel van de IGJ De IGJ moet al jaren bezuinigen. De overheid legt de toezichthouder steeds meer taken op, maar geeft er niet altijd genoeg geld bij. Denk aan nieuwe wetten, extra controles in de ouderenzorg of strengere eisen in de jeugdzorg. Het gevolg is een stapeling van taken die de organisatie onder druk zet. Volgens Vogelzang is het onvermijdelijk dat er keuzes worden gemaakt. Maar welke keuzes? ### Wat blijft er over van het toezicht? De grote vraag is of de IGJ met 300 mensen minder nog wel effectief kan werken. Laten we eens kijken naar wat er mogelijk op de tocht staat: - **Minder onaangekondigde bezoeken**: Deze bezoeken zijn vaak het meest effectief om misstanden te ontdekken. - **Langere wachttijden voor meldingen**: Als je een klacht indient, kan het langer duren voordat de IGJ actie onderneemt. - **Minder thematisch onderzoek**: Onderzoek naar specifieke problemen, zoals medicatieveiligheid of infectiepreventie, kan worden geschrapt. - **Meer vertrouwen op zelfregulering**: De IGJ moet dan vaker vertrouwen op meldingen van instellingen zelf, wat risico's met zich meebrengt. ### Een vergelijking met andere sectoren Het is niet uniek dat toezichthouders moeten bezuinigen. In andere sectoren, zoals de voedselveiligheid of de financiële wereld, zien we dat minder toezicht vaak leidt tot meer incidenten. Neem bijvoorbeeld de recente problemen in de veehouderij, waar minder controles leidden tot meer overtredingen. De zorg is echter anders: hier gaat het om mensenlevens. Een fout kan directe gevolgen hebben voor de gezondheid van kwetsbare ouderen of kinderen. ### Wat zegt de IGJ zelf? Vogelzang benadrukt dat de IGJ probeert slimmer te werken. Door digitalisering en betere samenwerking met andere toezichthouders hoopt de organisatie efficiënter te worden. Maar ze geeft ook toe dat er grenzen zijn. "We moeten keuzes maken," zei ze in het interview. "Niet alles kan blijven zoals het is." Dat klinkt eerlijk, maar het roept ook vragen op. Welke keuzes worden er gemaakt? En wie bepaalt wat prioriteit krijgt? ### De impact voor senioren en hun naasten Voor ouderen en hun families is dit extra zorgelijk. De IGJ speelt namelijk een cruciale rol in de controle van verpleeghuizen en thuiszorginstellingen. Als er minder inspecteurs zijn, kan het langer duren voordat misstanden aan het licht komen. Dat betekent dat ouderen mogelijk langer in onveilige situaties verblijven. Denk aan slechte hygiëne, ondervoeding of zelfs mishandeling. Het is een angstaanjagend vooruitzicht. ### Wat kun je zelf doen? Hoewel de IGJ minder mensen krijgt, betekent dat niet dat je als burger machteloos bent. Je kunt nog steeds melding maken van misstanden bij de IGJ. Ook kun je contact opnemen met de cliëntenraad van een zorginstelling of met een vertrouwenspersoon. Daarnaast is het belangrijk om alert te blijven en je stem te laten horen. Politici moeten weten dat dit onderwerp leeft. Schrijf een brief, teken een petitie of praat erover met je omgeving. ### De toekomst van toezicht in de zorg De beslissing om 300 banen te schrappen is een teken aan de wand. Het laat zien dat de overheid worstelt met de balans tussen bezuinigen en kwaliteit. De komende jaren zullen we zien of de IGJ in staat is om met minder mensen hetzelfde niveau van toezicht te leveren. Mijn gevoel zegt dat dit niet mogelijk is. Toezicht is mensenwerk, en minder mensen betekent minder ogen en oren. Dat is een risico dat we niet moeten nemen. ### Conclusie De vraag of de IGJ hetzelfde toezicht kan leveren met 300 minder mensen is niet makkelijk te beantwoorden. Technisch gezien is het misschien mogelijk door slimmer te werken, maar de praktijk leert dat bezuinigingen vaak leiden tot lagere kwaliteit. Voor senioren en hun naasten is het belangrijk om alert te blijven en te blijven pleiten voor goed toezicht. Want uiteindelijk gaat het om de veiligheid en het welzijn van de meest kwetsbaren in onze samenleving.