IGJ moet inkrimpen: wat betekent dit voor de zorgveiligheid in Nederland?

Margriet Bos · 2026-07-17

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) staat voor een ingrijpende verandering. Tot 2032 verdwijnen er naar verwachting zo'n 300 van de huidige 950 arbeidsplaatsen. Dat is een krimp van bijna een derde. De nieuwe IGJ-topvrouw Monique Vogelzang kreeg pas na haar aanstelling in januari 2026 een volledig beeld van de omvang van deze bezuiniging. ### Waarom deze krimp? Deze inkrimping is onderdeel van bredere bezuinigingen binnen de overheid. De IGJ moet efficiënter gaan werken, maar de vraag is of dat haalbaar is zonder dat de kwaliteit van het toezicht eronder lijdt. De inspectie houdt toezicht op duizenden zorginstellingen, van ziekenhuizen tot verpleeghuizen en jeugdzorgorganisaties. Minder personeel betekent minder inspecties, minder onderzoeken en minder capaciteit om signalen van misstanden op te volgen. ### Wat betekent dit voor de zorgveiligheid? Het is een zorgwekkende ontwikkeling. Met minder inspecteurs kan de IGJ minder vaak op bezoek bij zorginstellingen. Dat vergroot het risico dat problemen langer onopgemerkt blijven. Denk aan situaties zoals bij de Jeugdzorg of verpleeghuizen waar eerder grote misstanden aan het licht kwamen. Als er minder toezicht is, kunnen kwetsbare ouderen en kinderen in gevaar komen. ### De rol van Monique Vogelzang Monique Vogelzang staat voor een zware uitdaging. Ze moet met minder middelen toch effectief toezicht houden. In haar eerste maanden heeft ze al aangegeven dat ze gaat kijken naar prioriteiten. Welke taken zijn echt essentieel? En wat kan misschien anders of minder? Dat zijn lastige keuzes, want elke taak van de IGJ heeft impact op de veiligheid van mensen. ### Persoonsalarmering als voorbeeld Neem bijvoorbeeld persoonsalarmering voor ouderen. Dit is een belangrijk hulpmiddel om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit van deze alarmeringssystemen. Als er minder inspecties komen, kan het zijn dat fouten of storingen in deze systemen later worden opgemerkt. Dat kan levensbedreigend zijn voor ouderen die afhankelijk zijn van een alarmknop. ### Wat kunnen we verwachten? De komende jaren wordt duidelijk hoe de IGJ deze krimp gaat opvangen. Vogelzang heeft aangekondigd dat ze meer gaat inzetten op data-analyse en risicogericht toezicht. Dat betekent dat inspecties zich vooral richten op instellingen waar de risico's het grootst zijn. Maar of dat genoeg is, is de vraag. - Minder inspecties betekent minder zicht op de dagelijkse praktijk - Data-analyse kan helpen, maar vervangt geen fysiek bezoek - Risicogericht toezicht kan leiden tot gemiste signalen bij kleinere instellingen ### Conclusie De krimp van de IGJ is een zorgelijke ontwikkeling voor de zorgveiligheid in Nederland. Het is belangrijk dat de inspectie voldoende capaciteit houdt om haar taken goed uit te voeren. Voor ouderen en hun naasten is het extra belangrijk om alert te blijven op signalen van slechte zorg. Een persoonlijk alarm kan helpen om snel hulp te krijgen, maar het is geen vervanging voor goed toezicht.