IGJ moet 30% inkrimpen: kan de zorginspectie dit nog wel aan?

Margriet Bos · 2026-07-24

De Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) staat voor een enorme uitdaging. In 2032 moet de organisatie met maar liefst 30 procent minder personeel werken. Dat is geen klein beetje bezuinigen, dat is een flinke kaasschaaf die over de hele organisatie gaat. De nieuwe inspecteur-generaal Monique Vogelzang schrok dan ook toen ze dit vooruitzicht kreeg voorgeschoteld. Toch ziet ze ook kansen in deze situatie. Maar de lezers van Zorgvisie hebben zo hun twijfels bij dit plan. ### Wat betekent 30 procent minder personeel? Dertig procent minder mensen betekent dat taken moeten worden geschrapt of anders moeten worden georganiseerd. De IGJ houdt toezicht op duizenden zorginstellingen in Nederland, van ziekenhuizen tot verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties. Met minder inspecteurs wordt het lastiger om overal langs te gaan en misstanden op tijd te signaleren. - Minder inspecties op locatie - Langere reactietijden bij meldingen - Meer risicogestuurd toezicht in plaats van standaard controles De vraag is of de kwaliteit van het toezicht hieronder lijdt. Want als er minder mensen zijn, moeten er keuzes worden gemaakt. En die keuzes kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de veiligheid van patiënten. ### Monique Vogelzang ziet mogelijkheden Vogelzang is niet iemand die bij de pakken neerzit. Ze ziet de inkrimping als een kans om het toezicht slimmer en efficiënter in te richten. Door meer gebruik te maken van data-analyse en digitale tools, hoopt ze dat de inspectie met minder mensen toch effectief kan blijven. > "We moeten niet alleen kijken naar wat we verliezen, maar ook naar wat we kunnen winnen door anders te werken." - Monique Vogelzang Toch is het de vraag of technologie alles kan oplossen. Want uiteindelijk blijft het mensenwerk om signalen goed te duiden en gesprekken te voeren met zorgverleners. Een computer kan veel, maar niet alles. ### Lezers van Zorgvisie zijn sceptisch Uit een poll op Zorgvisie blijkt dat veel lezers twijfelen aan de haalbaarheid van dit plan. Ze denken dat de inspectie al onderbezet is en dat verdere inkrimping onverantwoord is. Sommigen vragen zich af of de overheid wel genoeg oog heeft voor de gevolgen. - Is de IGJ nu al topzwaar of juist onderbezet? - Kunnen we met minder mensen hetzelfde werk doen? - Wat gebeurt er als er een grote crisis uitbreekt in de zorg? Deze vragen zijn niet makkelijk te beantwoorden. Maar ze laten wel zien dat er brede zorgen zijn over de toekomst van het zorgtoezicht in Nederland. ### Wat zijn de alternatieven? Als de IGJ met minder personeel moet werken, zijn er verschillende scenario's denkbaar. Een optie is om taken te prioriteren en alleen nog bij de grootste risico's in te grijpen. Een andere mogelijkheid is om meer samen te werken met andere toezichthouders, zoals de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Maar elk alternatief heeft zijn eigen nadelen. Minder toezicht betekent meer risico op misstanden die te laat worden ontdekt. En samenwerking klinkt mooi, maar in de praktijk blijkt het vaak lastig om processen op elkaar af te stemmen. ### De rol van de politiek Uiteindelijk is dit ook een politieke keuze. De overheid moet bepalen hoeveel geld en personeel er naar de IGJ gaat. Als de maatschappij vindt dat veiligheid in de zorg belangrijk is, dan zal daar ook budget voor moeten zijn. Maar in tijden van bezuinigingen is dat makkelijker gezegd dan gedaan. De komende jaren wordt duidelijk of het plan van Vogelzang werkt. Voor nu blijft het afwachten, maar duidelijk is dat de discussie nog lang niet is afgerond. Want de zorg verdient goed toezicht, daar zijn we het allemaal over eens.