Hoogleraren: Ggz past niet in huidige marktwerking

Margriet Bos · 2026-09-25

### Hoogleraren: Ggz past niet in huidige marktwerking Stel je voor: je hebt al maanden last van somberheid en angst. Je huisarts verwijst je door naar de ggz. Maar de wachtlijsten zijn lang, en als je eindelijk aan de beurt bent, blijkt de behandeling niet vergoed te worden omdat het niet in het 'pakket' past. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Twee hoogleraren, Schut en Varkevisser, trekken nu aan de bel: de problemen in de ggz kunnen niet worden opgelost binnen het huidige stelsel van marktwerking. En dat raakt ons allemaal. ### Het probleem: marktwerking in de zorg Sinds de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006 is de ggz steeds meer een markt geworden. Zorgverzekeraars onderhandelen met zorgaanbieders over prijzen en kwaliteit. Het idee: concurrentie leidt tot betere en goedkopere zorg. Maar in de praktijk pakt dat anders uit, zeggen Schut en Varkevisser. De ggz is geen gewone markt. Mensen met psychische problemen zijn geen 'klanten' die vrij kunnen kiezen. Vaak is er sprake van crisis, en is er geen tijd om rustig te vergelijken. > "De ggz is geen markt waar vraag en aanbod elkaar vanzelf vinden. Het is een sector waar kwetsbare mensen afhankelijk zijn van goede zorg, ongeacht hun portemonnee." - Professor Schut ### Waarom marktwerking faalt in de ggz - **Wachtlijsten**: Door concurrentie willen zorgaanbieders zo efficiënt mogelijk werken. Maar psychische zorg vraagt tijd. Het gevolg: lange wachtlijsten, soms wel 6 maanden of langer. - **Versnippering**: Verzekeraars kopen zorg in bij verschillende aanbieders. Patiënten moeten steeds opnieuw hun verhaal doen. Dat is niet alleen frustrerend, maar ook slecht voor de behandeling. - **Administratieve lasten**: Zorgverleners besteden uren aan verantwoording en contractonderhandelingen. Tijd die ze niet aan patiënten besteden. - **Ongelijkheid**: Mensen met een lagere opleiding of inkomen vinden minder makkelijk hun weg in het zorgstelsel. Zij lopen vast. ### Wat betekent dit voor jou? Misschien denk je: dit gaat over politiek en beleid, niet over mij. Maar niets is minder waar. Als jij of een dierbare ooit psychische hulp nodig hebt, merk je direct de gevolgen. Je krijgt te maken met wachtlijsten, bureaucratie en soms zelfs een behandeling die niet wordt vergoed. Dat kan leiden tot verergering van klachten. En dat terwijl goede ggz juist zo belangrijk is. ### Is er een oplossing? Schut en Varkevisser pleiten voor een ander systeem. Niet volledig marktwerking, maar ook niet terug naar de oude situatie. Ze denken aan een model waarin de overheid meer regie neemt, en waarin zorgverzekeraars niet concurreren op prijs, maar samenwerken om de beste zorg te bieden. Denk aan regionale zorgnetwerken, waarin huisartsen, ggz-instellingen en gemeenten samenwerken. Zo kan de zorg weer menselijker en toegankelijker worden. ### Wat kun je zelf doen? Als patiënt of naaste sta je niet machteloos. Je kunt: - **Je stem laten horen**: Deel je ervaringen met politici en belangenorganisaties. - **Kies bewust**: Als je een zorgverzekering afsluit, kijk dan niet alleen naar de premie, maar ook naar welke ggz-zorg wordt vergoed. - **Zoek steun**: Praat met anderen die hetzelfde meemaken. Samen sta je sterker. ### Conclusie De ggz is geen marktplaats. Het is een plek waar mensen worden geholpen met hun kwetsbaarheid. Dat vraagt om een ander systeem, waarin samenwerking en menselijkheid centraal staan. Gelukkig zijn er hoogleraren zoals Schut en Varkevisser die zich hiervoor inzetten. Maar verandering begint bij bewustwording. En jij kunt daaraan bijdragen. *Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de visie van professoren Schut en Varkevisser. Voor meer informatie over dit onderwerp kun je terecht bij [nofollow] relevante bronnen.*