Hoogleraar Mierau: Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

De verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn dat de spelregels voor de economie leiden tot gezondheidsschade. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid (UMCG/RUG): “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” ### Gezondheid als economische factor We denken vaak dat gezondheid een privézaak is. Iets van jezelf. Maar volgens Mierau is het veel meer dan dat. Gezondheid is de motor van onze economie. Als mensen ziek worden, kost dat geld. Veel geld. Denk aan zorgkosten, maar ook aan productiviteitsverlies. En dat raakt ons allemaal. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” zegt Mierau. Daarmee bedoelt hij dat de partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – denk aan vervuilende industrieën of ongezonde voeding – moeten opdraaien voor de kosten. Nu betalen we die kosten met z’n allen via belastingen en zorgpremies. Oneerlijk, vindt hij. ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een treffende metafoor: de kanarie in de kolenmijn. Vroeger namen mijnwerkers een kanarie mee naar beneden. Als de vogel stopte met zingen, wisten ze dat er gevaar dreigde. Zo is het ook met gezondheid. Als de gezondheid van de bevolking achteruitgaat, is dat een signaal dat er iets mis is met ons economische systeem. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” – Jochen Mierau Die waarschuwing moeten we serieus nemen. Want als we niets doen, betalen we later de rekening. En die rekening wordt alleen maar hoger. ### Wat betekent dit voor jou? Misschien denk je: interessant, maar wat heb ik ermee te maken? Nou, heel veel. Want als de zorgkosten blijven stijgen, merken we dat allemaal in onze portemonnee. De premies gaan omhoog, belastingen stijgen. En wie het minst te besteden heeft, wordt het hardst geraakt. Daarom is het belangrijk dat we met z’n allen inzetten op preventie. Voorkomen is beter dan genezen. Letterlijk. En dat begint bij bewustwording. Bij keuzes maken die goed zijn voor je gezondheid. Maar ook bij beleid dat gezondheid bevordert. ### Concreet: wat kun je zelf doen? - **Beweeg meer**: 30 minuten per dag matig intensief bewegen is al genoeg. Denk aan wandelen, fietsen of tuinieren. - **Eet gezonder**: minder bewerkt voedsel, meer groente en fruit. Het hoeft niet perfect, elke stap telt. - **Zoek hulp als het nodig is**: voel je je somber of heb je pijn? Praat erover met je huisarts. Hoe eerder, hoe beter. ### Een gezonde economie begint bij gezonde mensen Mierau pleit voor een systeem waarin gezondheid centraal staat. Niet als kostenpost, maar als investering. Want gezonde mensen zijn productiever, leven langer en hebben meer levenskwaliteit. Dat is winst voor iedereen. Dus ja, gezondheidsbescherming is economische noodzaak. Geen luxe, maar pure noodzaak. Laten we daar met z’n allen aan werken. Want een gezonde toekomst begint vandaag.