Hoogleraar Mierau: Daarom is gezondheidszorg een economische must

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van de bevolking gaat achteruit. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, ziet dit als een teken aan de wand. Hij stelt dat de spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” zegt hij. Dat klinkt logisch, maar wat betekent het precies voor de ouderenzorg en persoonlijke alarmering? ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een treffende metafoor: de verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn. Vroeger namen mijnwerkers een kanarie mee om gevaarlijke gassen op te sporen. Als de vogel stopte met zingen, wisten ze dat er gevaar dreigde. Zo is het ook met onze volksgezondheid. Als die achteruitgaat, is dat een signaal dat er iets mis is met de manier waarop we onze economie hebben ingericht. De kosten van ongezondheid worden nu vaak afgewenteld op de samenleving als geheel. Denk aan de zorgkosten, maar ook aan productiviteitsverlies en een lagere kwaliteit van leven. Mierau pleit ervoor dat de veroorzakers van ongezondheid – bijvoorbeeld vervuilende industrieën of producenten van ongezond voedsel – de rekening betalen. “De vervuiler betaalt” is een bekend principe, maar volgens Mierau zou dat ook moeten gelden voor gezondheidsschade. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit bijzonder relevant. Zij zijn vaak kwetsbaarder voor gezondheidsproblemen. Als de economische prikkels verkeerd staan, kan dat leiden tot minder preventie en meer gezondheidsklachten. Persoonlijke alarmering speelt hierin een belangrijke rol. Het stelt senioren in staat om langer zelfstandig thuis te wonen, met een veilig gevoel. Maar de kosten van dergelijke systemen moeten wel betaalbaar blijven. > “Gezondheid is geen kostenpost, maar een investering. Wie nu bezuinigt op preventie, betaalt later dubbel.” – Jochen Mierau Dat betekent niet dat we alles maar moeten overlaten aan de markt. Integendeel, er is een rol voor de overheid om gezondheid te beschermen. Maar de economische prikkels moeten wel zo worden ingericht dat gezondheid loont. Bijvoorbeeld door vervuiling duurder te maken en gezond gedrag te belonen. ### Economische noodzaak Mierau noemt gezondheidsbescherming een economische noodzaak. Een gezonde bevolking is productiever, zorgt voor lagere zorgkosten en heeft een betere kwaliteit van leven. In Nederland geven we jaarlijks zo’n € 100 miljard uit aan zorg. Een deel daarvan gaat naar de behandeling van ziekten die voorkomen hadden kunnen worden. Denk aan longziekten door luchtvervuiling of diabetes door overgewicht. Als we die kosten weten te voorkomen, houdt dat geld over voor andere dingen – zoals betere zorg voor wie het echt nodig heeft. Voor de persoonlijke alarmering betekent dit dat we moeten nadenken over hoe we de kosten eerlijk verdelen. Nu betalen senioren vaak zelf voor een alarm, terwijl de maatschappij profiteert van de lagere zorgkosten. Misschien is het tijd om dat anders te organiseren. ### Conclusie De boodschap van Mierau is duidelijk: gezondheid is geen luxe, maar een voorwaarde voor een gezonde economie. Door de prijs van ongezondheid bij de vervuiler te leggen, kunnen we werken aan een samenleving waarin gezondheid loont. Voor senioren en persoonlijke alarmering betekent dit dat we moeten blijven pleiten voor betaalbare en effectieve oplossingen. Want een veilig gevoel is onbetaalbaar, maar de kosten mogen niet alle last bij de ouderen leggen. Wil je meer weten over persoonlijke alarmering voor senioren? Neem dan contact op met een specialist of kijk rond op onze website voor meer informatie.