Hoogleraar Mierau: Waarom gezondheidsbescherming nu economische noodzaak is

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van Nederlanders gaat achteruit, en dat is niet alleen een zorgelijk signaal voor de volksgezondheid. Het is ook een economische tijdbom. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, noemt het treffend: "De verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn. De spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade." En hij trekt een duidelijke conclusie: de prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen. ### De kanarie in de kolenmijn Wat bedoelt Mierau precies? In mijnen namen mijnwerkers vroeger een kanarie mee. Zodra het vogeltje stopte met zingen, wisten ze dat er gevaarlijke gassen waren. Zo is het ook met onze gezondheid. Als de gezondheid van de bevolking verslechtert, is dat een vroeg waarschuwingssignaal dat er iets mis is met de manier waarop we onze economie hebben ingericht. Denk aan factoren zoals luchtvervuiling, stress, eenzaamheid en slechte voeding. Die hebben niet alleen invloed op onze gezondheid, maar ook op onze economie. Mensen die ziek zijn, kunnen minder werken, hebben meer zorg nodig en kosten de samenleving uiteindelijk meer geld. Volgens Mierau is het daarom tijd om anders te kijken naar de kosten en baten van gezondheid. ### De vervuiler betaalt "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," stelt Mierau. Dat betekent dat partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – of dat nu bedrijven zijn die vervuilen, of systemen die stress en overgewicht bevorderen – de kosten daarvan moeten dragen. Nu worden die kosten vaak afgewenteld op de samenleving als geheel, en dus op de belastingbetaler. Een voorbeeld: als een fabriek de lucht vervuilt en mensen daardoor longziekten krijgen, betalen wij allemaal mee aan de zorgkosten. Terwijl de fabriek zelf de winst opstrijkt. Mierau pleit ervoor om dat eerlijker te verdelen. Dat kan bijvoorbeeld via belastingen op ongezonde producten, of door bedrijven verantwoordelijk te maken voor de gezondheidsschade die ze veroorzaken. ### Wat betekent dit voor senioren en persoonsalarmering? Voor senioren is dit een belangrijk thema. Zij zijn vaak extra kwetsbaar voor gezondheidsproblemen. Een goede gezondheid is essentieel om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen. Persoonsalarmering speelt daarbij een cruciale rol: het biedt een veiligheidsnet waardoor senioren met een gerust hart alleen kunnen blijven wonen. Maar persoonsalarmering is niet alleen een kwestie van veiligheid; het heeft ook economische waarde. Door tijdig hulp in te schakelen na een val of ongeval, worden ergere verwondingen voorkomen. Dat bespaart zorgkosten en houdt mensen langer zelfstandig. Mierau's pleidooi voor gezondheidsbescherming als economische noodzaak sluit hier naadloos bij aan: investeren in preventie en veiligheid loont, zowel maatschappelijk als financieel. ### Conclusie De gezondheidscrisis is geen ver-van-mijn-bed-show. Het raakt ons allemaal, en de oplossing vraagt om een economische omslag. Mierau's boodschap is helder: bescherm de gezondheid, en laat de vervuiler betalen. Voor professionals in persoonsalarmering en ouderenzorg is dat een extra reden om te blijven inzetten op veiligheid en zelfredzaamheid. Want een gezonde samenleving begint bij het beschermen van de meest kwetsbaren.