Hoogleraar Mierau: Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van Nederlanders gaat achteruit. Dat is niet alleen een zorgprobleem, maar ook een economische tijdbom. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, vergelijkt het treffend: "De verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn. De spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade." En dat moet anders, vindt hij. ### De prijs van ongezondheid Mierau stelt dat de kosten van ongezondheid nu vaak worden afgewenteld op de samenleving. "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," zegt hij. Daarmee bedoelt hij dat bedrijven en consumenten die bijdragen aan ongezonde keuzes – denk aan fastfood, tabak of milieuvervuiling – de werkelijke kosten daarvan zouden moeten dragen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt het nog weinig. Neem de prijs van een pakje sigaretten: daar zit een deel accijns op, maar de zorgkosten die roken veroorzaakt, zijn veel hoger. Of kijk naar de luchtvervuiling rond snelwegen: omwonenden worden ziek, maar de vervuiler betaalt niet mee aan hun behandeling. ### Economie en gezondheid zijn geen tegenpolen Vaak wordt gedacht dat economische groei en volksgezondheid op gespannen voet staan. Mierau draait dat om: een gezonde bevolking is juist een voorwaarde voor een sterke economie. "Als mensen ziek zijn, kunnen ze niet werken, niet leren, niet bijdragen," legt hij uit. "Dan betalen we dubbel: aan zorg én aan gemiste productiviteit." Denk aan de uitdagingen rond vergrijzing en personeelstekorten. Alleen al in de zorgsector lopen de kosten op, terwijl er minder mensen zijn om het werk te doen. Gezonde ouderen die langer zelfstandig blijven wonen, verlichten niet alleen de druk op de zorg, maar blijven ook langer actief in de samenleving. Persoonlijke alarmering speelt daarin een belangrijke rol: het stelt senioren in staat om veilig thuis te blijven wonen, met een gerust hart. > "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen." – Jochen Mierau ### Wat betekent dit voor de zorg en preventie? Mierau pleit voor een verschuiving van curatie naar preventie. Nu gaat het grootste deel van het zorgbudget naar behandeling, terwijl preventie veel effectiever kan zijn. Denk aan beweegprogramma's, gezonde voeding op scholen en rookvrije zones. Maar ook aan technologie die zelfredzaamheid bevordert, zoals persoonlijke alarmsystemen waarmee senioren langer veilig thuis kunnen wonen. - **Preventie loont:** elke euro die we in preventie steken, levert meerdere euro's op aan bespaarde zorgkosten en productiviteitswinst. - **Vervuiler betaalt:** heffingen op ongezonde producten of vervuilende activiteiten kunnen gedrag sturen en de opbrengsten financieren preventie. - **Technologie als hulpmiddel:** slimme alarmsystemen en e-health kunnen ouderen ondersteunen en de zorg ontlasten. ### Een oproep aan professionals Voor professionals in de persoonsalarmering en ouderenzorg is de boodschap van Mierau herkenbaar. Elke dag zien zij hoe belangrijk het is dat senioren veilig en zelfstandig kunnen blijven wonen. Een goed persoonlijk alarmsysteem is daarbij onmisbaar. Het stelt ouderen in staat om met een gerust hart alleen te wonen, wetende dat er hulp is als het nodig is. Maar veiligheid alleen is niet genoeg. Het gaat om algeheel welzijn: gezond eten, voldoende bewegen, sociale contacten en een veilige leefomgeving. Als we dat combineren met slimme technologie, kunnen we de gezondheid én de economie versterken. Kortom, de woorden van Mierau zijn een wake-upcall. Gezondheid is geen kostenpost, maar een investering. En wie investeert in gezondheid, investeert in de toekomst van Nederland.