Hoogleraar Mierau: Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van Nederlanders gaat achteruit. Dat is niet alleen zorgelijk voor de mensen zelf, maar ook voor onze economie. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, noemt het een kanarie in de kolenmijn. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” zegt hij. ### De kanarie in de kolenmijn Wat bedoelt Mierau daarmee? Net zoals een kanarie vroeger waarschuwde voor gevaarlijke gassen in de mijn, zo waarschuwt de verslechterende volksgezondheid voor iets veel groters. De spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade. En dat heeft weer gevolgen voor de economie zelf. Denk aan stress op het werk, eenzaamheid, slechte voeding en te weinig beweging. Allemaal factoren die ziektes veroorzaken. En ziektes kosten geld: aan zorg, aan verloren productiviteit en aan uitkeringen. “We moeten beseffen dat gezondheid geen kostenpost is, maar een investering,” aldus Mierau. ### De vervuiler betaalt Mierau pleit voor een economisch principe dat we al kennen van milieuvervuiling: de vervuiler betaalt. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” Daarmee bedoelt hij dat partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – denk aan fabrikanten van ongezond voedsel, werkgevers die te veel druk leggen op werknemers, of beleidsmakers die gezonde keuzes duur maken – de rekening moeten betalen. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” – Jochen Mierau Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het lastig. Want wie is precies de vervuiler? En hoe bereken je de kosten? Toch vindt Mierau dat we die discussie moeten voeren. “Anders blijft de rekening bij de samenleving liggen, en dat is oneerlijk.” ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit extra relevant. Zij hebben vaak al te maken met gezondheidsproblemen, en een slechte economische omgeving maakt dat alleen maar erger. Denk aan bezuinigingen in de zorg, of aan eenzaamheid die niet wordt aangepakt. Persoonlijke alarmering kan een rol spelen om senioren langer veilig thuis te laten wonen, maar het is geen oplossing voor het grotere probleem. Mierau benadrukt dat we breder moeten kijken. “Het gaat niet alleen om zorg, maar om alles wat gezondheid beïnvloedt: wonen, werken, onderwijs, sociale contacten.” ### Concreet aan de slag Wat kunnen we doen? Mierau geeft een paar richtlijnen: - Maak gezonde keuzes makkelijker en goedkoper. - Beloon bedrijven die bijdragen aan gezondheid. - Investeer in preventie, niet alleen in zorg. - Zorg voor een eerlijke verdeling van de kosten. Dat klinkt misschien abstract, maar het begint bij bewustwording. Als we inzien dat gezondheid de motor is van onze economie, dan gaan we er anders naar kijken. En dat is precies wat Mierau wil bereiken. ### Een economie die gezondheid koestert De boodschap van Mierau is duidelijk: gezondheid is geen luxe, maar een noodzaak. Willen we een sterke economie, dan moeten we investeren in de gezondheid van alle Nederlanders. Van jong tot oud. En dus ook van senioren, die vaak extra kwetsbaar zijn. “Het is tijd om gezondheid centraal te stellen in ons economisch beleid,” zegt Mierau. “Anders blijven we de kanarie negeren, tot het te laat is.” Wil je meer weten over persoonlijke alarmering voor senioren? Bekijk dan ons aanbod en ontdek hoe je veilig en zelfstandig kunt blijven wonen.