Hoogleraar Mierau: Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

Stel je voor: de gezondheid van een bevolking als de kanarie in de kolenmijn. Dat is precies hoe Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, ernaar kijkt. Volgens hem is een verslechterende gezondheid niet alleen een zorgprobleem, maar vooral een economische tijdbom. "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," zegt hij. Dat klinkt logisch, toch? Maar wat betekent het eigenlijk voor ons allemaal? ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een treffende metafoor: net zoals mijnwerkers vroeger een kanarie meenamen om gevaarlijke gassen op te sporen, zo is de volksgezondheid een signaal voor de economie. Als de gezondheid achteruitgaat, heeft dat directe gevolgen voor de productiviteit, de zorgkosten en uiteindelijk voor onze welvaart. Het is een waarschuwing dat we niet kunnen negeren. Denk maar aan een simpel voorbeeld: iemand met chronische rugklachten kan minder werken, heeft vaker zorg nodig en kost de samenleving meer. En dat terwijl preventie vaak veel goedkoper is. Toch investeren we nog steeds te weinig in gezondheid. Waarom? Omdat de kosten van ongezondheid niet altijd bij de veroorzaker liggen. ### De vervuiler betaalt "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," benadrukt Mierau. Daarmee bedoelt hij dat de partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – denk aan vervuilende industrieën, maar ook aan ons eigen gedrag – de economische gevolgen zouden moeten dragen. Nu betalen we met z'n allen via belastingen en zorgpremies. Dat is oneerlijk en het lost het probleem niet op. > "Als we gezondheid zien als een economische noodzaak, dan moeten we ook de kosten durven doorrekenen aan degenen die schade veroorzaken." – Jochen Mierau Dit principe kennen we al van milieuvervuiling: de vervuiler betaalt. Waarom passen we dat niet toe op gezondheid? Bijvoorbeeld door suikerhoudende dranken duurder te maken, of door bedrijven die ongezonde producten maken een heffing op te leggen. Het geld dat zo vrijkomt, kan worden geïnvesteerd in preventie en gezondheidsbevordering. ### Wat betekent dit voor jou? Misschien denk je: interessant, maar wat heb ik eraan? Nou, heel veel. Als we gezondheid serieus nemen als economische factor, verandert dat alles. Van het beleid van de overheid tot de keuzes die jij en ik elke dag maken. Denk aan: - **Betaalbare zorg**: als we meer investeren in preventie, blijven de zorgkosten beheersbaar. - **Gezondere leefomgeving**: schone lucht, groene ruimte en gezonde voeding worden de norm. - **Economische groei**: gezonde mensen zijn productiever en leven langer, wat de economie ten goede komt. En voor de professional die met senioren werkt, betekent het dat persoonlijke alarmering niet alleen een kwestie is van veiligheid, maar ook van het voorkomen van dure ziekenhuisopnames en het bevorderen van zelfredzaamheid. Een goed persoonlijk alarm stelt senioren in staat langer thuis te wonen, wat de zorgkosten drukt en de kwaliteit van leven verhoogt. ### De rol van persoonlijke alarmering Als expert op het gebied van persoonlijke alarmering voor senioren zie ik dagelijks hoe belangrijk het is om tijdig in te grijpen. Een valpartij kan desastreuze gevolgen hebben, zowel voor de gezondheid als voor de portemonnee. Met een persoonlijk alarm kunnen senioren met een gerust hart thuis blijven wonen. Ze weten dat er hulp is als het nodig is. Dat is niet alleen een kwestie van veiligheid, maar ook van economische wijsheid. Natuurlijk is een alarm geen wondermiddel. Het gaat om het grotere plaatje: een samenleving die gezondheid serieus neemt, investeert in preventie en de kosten legt waar ze horen. Dat begint bij bewustwording. En jij kunt daar als professional aan bijdragen door senioren en hun families te informeren over de mogelijkheden. ### Conclusie Mierau's boodschap is duidelijk: gezondheid is geen kostenpost, maar een investering. Door de prijs van ongezondheid bij de vervuiler te leggen, creëren we een gezondere en welvarendere samenleving. En dat begint vandaag, met kleine keuzes en grote visie. Wat mij betreft een boodschap die we niet mogen negeren.