Hoe gezond is het ziekenhuis? Boekrecensie

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend nieuw werk: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Het is een boek dat je aan het denken zet, en niet alleen over dokters of patiënten. Het roept fundamentele vragen op over de manier waarop we vandaag de dag geneeskunde bedrijven. En geloof me, dat is hard nodig. Kruijff spreekt zich duidelijk uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. En dat is nogal wat, want wie kijkt er nu graag naar zijn eigen fouten? Toch is dat precies wat deze oncoloog doet. Hij laat zien dat we soms te veel doen, in plaats van te weinig. En dat heeft grote gevolgen. ### Waarom dit boek er toe doet In een tijd waarin de zorgkosten blijven stijgen – denk aan de stijgende premies voor de zorgverzekering – is het goed om stil te staan bij de vraag: wordt elke behandeling beter? Kruijff laat zien dat het antwoord vaak 'nee' is. Soms is minder doen juist beter voor de patiënt. Denk aan onnodige scans die alleen maar angst zaaien, of operaties die achteraf niet nodig bleken. - Overbehandeling kost niet alleen geld, maar ook tijd en energie - Overdiagnostiek kan leiden tot onnodige stress bij patiënten - De dokter moet durven zeggen: 'we doen niets, en dat is oké' ### Een spiegel voor de medische wereld Wat dit boek bijzonder maakt, is de eerlijkheid. Kruijff kijkt niet alleen naar de buitenwereld, maar ook naar zichzelf. Hij geeft toe dat ook hij fouten heeft gemaakt. En dat is precies wat de zorg nodig heeft: meer openheid en minder schijnzekerheid. Want laten we eerlijk zijn, niemand is perfect. Zeker niet in een vakgebied dat zo complex is als de geneeskunde. Het boek is geschreven in een toegankelijke stijl. Geen ingewikkelde medische termen die je hoofd doen tollen. Nee, het leest als een gesprek met een wijze vriend. En dat is precies wat we nodig hebben. Het voelt alsof je met een kop koffie aan tafel zit, terwijl Kruijff je meeneemt in zijn gedachten. ### Praktische inzichten voor iedereen Of je nu zelf in de zorg werkt of gewoon een patiënt bent, dit boek heeft iets te bieden. Het geeft je handvatten om kritischer te kijken naar de zorg die je krijgt. En dat is goud waard. Want uiteindelijk gaat het om jouw gezondheid. En die is te kostbaar om zomaar aan overbodige behandelingen over te laten. Een citaat uit het boek dat me bijbleef: 'Soms is de beste behandeling geen behandeling.' Het klinkt simpel, maar het is een revolutionair idee in een wereld die altijd meer wil doen. Kruijff laat zien dat minder soms meer is. En dat is een boodschap die we allemaal kunnen gebruiken. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een must-read voor iedereen die geïnteresseerd is in de toekomst van de zorg. Het is eerlijk, uitdagend en bovenal hoopvol. Want door kritisch te kijken naar wat we doen, kunnen we de zorg beter maken. Voor onszelf, voor onze naasten en voor de generaties na ons. Dus neem de tijd, lees dit boek, en stel jezelf de vraag: hoe gezond is de zorg eigenlijk? Het antwoord zal je misschien verrassen.