Hoe één vrouw de ziekenhuiscultuur voorgoed veranderde

Margriet Bos · 2026-09-03

Soms komt verandering van één persoon. Van één visie. Van één moedige beslissing. In de wereld van ziekenhuisbestuur, waar traditie vaak de boventoon voert, brak Monique Valentijn met het oude. Niet met veel bombarie, maar met eenvoudige, menselijke principes. Haar verhaal begint in het St. Antonius Ziekenhuis, met locaties in Nieuwegein en Utrecht. Een plek waar de hiërarchie jarenlang onaantastbaar leek. Artsen bovenaan, anderen volgden. Tot Valentijn een andere weg koos. ### De kracht van verpleegkundigen erkennen Wat als we nu eens luisterden? Echt luisterden. Niet alleen naar de artsen met hun jarenlange opleiding, maar ook naar de mensen die patiënten dag en nacht verzorgen. De verpleegkundigen die temperatuur meten, medicijnen toedienen, een hand vasthouden. Valentijn zag wat velen over het hoofd zagen: deze professionals bezaten kennis die nergens in een boek staat. Praktijkkennis. Mensenkennis. Door hen meer zeggenschap te geven, door hun stem serieus te nemen, veranderde de dynamiek in het hele ziekenhuis. - Verpleegkundigen kregen meer verantwoordelijkheid in patiëntbesprekingen - Hun observaties werden structureel meegenomen in behandelplannen - Er kwamen nieuwe communicatiekanalen tussen verschillende disciplines Het ging niet om macht, maar om wijsheid delen. En dat maakte alle verschil. ### Vrouwen laten groeien tot hun potentieel "Vrouwen laten groeien tot hun potentieel vraagt om een andere aanpak." Deze woorden van Valentijn vatten haar filosofie perfect samen. In een sector waar vrouwen vaak ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende posities, koos ze voor actieve ondersteuning. Maar wat betekent die 'andere aanpak' concreet? Het betekent ruimte maken. Letterlijk en figuurlijk. Tijd vrijmaken voor mentorschap. Opleidingsmogelijkheden creëren die aansluiten bij zorgtaken thuis. Flexibiliteit bieden waar het kan. Valentijn vertelt hierover: "We keken niet naar wat iemand níét kon vanwege haar privésituatie, maar naar wat ze wél kon brengen. En dan blijkt er zoveel onbenut talent rond te lopen." ### Leiderschap als dienstbaarheid De titel 'bestuurder' draag je niet voor jezelf, volgens Valentijn. Je draagt hem voor de mensen in je organisatie. Voor de patiënten die op zorg rekenen. Leiderschap gaat over nederigheid - over erkennen dat je niet alles weet, dat je anderen nodig hebt. Dat klinkt eenvoudig, maar in praktijk brengen vraagt het moed. Moed om controle los te laten. Moed om fouten toe te geven. Moed om soms op de achtergrond te staan zodat anderen kunnen schitteren. ### De erfenis van verandering Vandaag zie je de resultaten niet alleen in cijfers of rapporten. Je ziet het aan de manier waarop teams samenwerken. Aan de openheid in gesprekken. Aan het vertrouwen dat mensen in elkaar hebben. Patiënten merken het indirect - aan betere afstemming tussen zorgverleners, aan minder communicatiefouten, aan het gevoel dat er écht naar hen wordt geluisterd. De transformatie van het St. Antonius Ziekenhuis bewijst iets belangrijks: cultuurverandering begint niet met grote budgetten of ingewikkelde plannen. Het begint met respect. Met luisteren. Met de moed om vastgeroeste patronen ter discussie te stellen. En soms, heel soms, begint het met één persoon die besluit dat het anders kan. En moet.