Hoe een kleinzoon het verpleeghuis radicaal anders inricht

·
Luister naar dit artikel~4 min
Hoe een kleinzoon het verpleeghuis radicaal anders inricht

Aziz Boutaga voelde zich als kind al de stem van zijn oma. Nu, als zorgmanager, gebruikt hij die ervaring om het verpleeghuisleven radicaal te veranderen. Met zijn concept 'Samen Thuis' brengt hij de dynamiek van thuis terug door muren tussen teams en routines te slechten.

Op tienjarige leeftijd voelde Aziz Boutaga zich al een luidspreker. Hij stond naast zijn oma en gaf aan wat zij wilde, omdat zij dat zelf niet meer kon. Dat gevoel, van de stem zijn voor iemand die het zelf kwijt is, draagt hij nu met zich mee als zorgmanager bij ZorgSpectrum. Het zette hem aan het denken over hoe we zorg organiseren. Want wat hij dagelijks zag, raakte hem. Het dagelijkse leven in het verpleeghuis werd simpelweg overgenomen. De structuur, de routines, de keuzes – alles werd bepaald door het systeem. De dynamiek van thuis, waar het leven zich onvoorspelbaar en persoonlijk ontvouwt, verdween vaak achter deuren van efficiëntie. ### Het concept dat alles veranderde Daarom bedacht Aziz het concept 'Samen Thuis'. Dit is geen nieuw gebouw of een dure verbouwing. Het is een filosofie. Een manier van kijken. Het draait allemaal om 'ontschotten'. Dat klinkt misschien als managementtaal, maar het betekent gewoon: muren slechten. Niet van beton, maar die tussen afdelingen, tussen functies en tussen het leven binnen en buiten de muren. Hij wilde de teams verbinden, zodat een activiteitenbegeleider ook eens met de keuken praat over persoonlijke maaltijdwensen. Zodat een familie gewoon binnen kan lopen zonder aan te kloppen bij receptie. Het gaat om het terugbrengen van alledaagse, menselijke interacties die we thuis zo vanzelfsprekend vinden. ### Waarom risico's accepteren juist veiliger kan zijn Een van de spannendste principes van Samen Thuis? Het leren accepteren van risico's. In de zorg zijn we geneigd alles zo veilig en controleerbaar mogelijk te maken. Maar daarmee halen we het leven er vaak uit. Aziz stelt een andere vraag: wat als we een beetje risico toelaten, zodat iemand weer kan genieten? Stel, een bewoner wil zelf zijn koffie inschenken. Er is een kans op morsen, op een brandwond. Het standaardantwoord is: 'Nee, dat doen wij wel, dat is veiliger.' Maar Aziz vraagt: kan het ook anders? Met een aangepaste beker, onder begeleiding, in een rustig moment? Het vraagt om lef van het team. Het vraagt om vertrouwen. - Het doorbreekt de anonimiteit van grote zorginstellingen. - Het geeft bewoners een stukje regie en eigenwaarde terug. - Het maakt werk voor zorgmedewerkers betekenisvoller en minder routinematig. Het is niet makkelijk. Het vraagt een cultuuromslag. Maar de resultaten zijn er. Meer glimlachen. Meer gesprekken in de huiskamer. Mensen die zeggen: 'Dit voelt als mijn plek.' ### De praktijk: kleine stappen, groot effect Hoe ziet dat er dan uit? Het begint vaak klein. Een bewoner die altijd van koken hield, mag weer helpen met het schillen van de aardappelen. Een andere bewoner bepaalt zelf wanneer hij naar bed gaat, binnen redelijke grenzen. De televisie in de huiskamer staat niet meer de hele dag aan op dezelfde zender, maar er wordt samen gekozen wat er gekeken wordt. Het team overlegt niet meer per afdeling, maar per 'huis' – een kleine groep bewoners die samen een leefeenheid vormen. De afstand tussen besluiten en uitvoeren wordt zo klein. Net als thuis. Aziz blijft daarbij die luidspreker. Niet voor zijn oma, maar voor een heel nieuw idee van wat goede zorg is. Het gaat niet om perfectie. Het gaat om menselijkheid. En soms betekent dat dat je een geknoei met de koffie voor lief neemt, als het maar een oprechte lach oplevert. Dat is de echte dynamiek van thuis. En die is, zo bewijst ZorgSpectrum, overal te brengen. Je moet het alleen durven.