Hoe een crisisteam zorgbestuurders ontlast en de top redt

Margriet Bos · 2026-07-28

### De verrassing van de coronacrisis "In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen", vertelt Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve. Zorgbestuurders moesten destijds niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar gelijktijdig een complete crisisorganisatie optuigen. "Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest." Het was een enorme opgave. De druk was gigantisch. En niemand had er écht een plan voor klaarliggen. Dat besef groeide snel: de zorgsector had een vangnet nodig voor de top van de organisatie. ### Wat is de Bestuurdersreserve Zorg? De Bestuurdersreserve Zorg is een pool van ervaren bestuurders die bij een crisis snel kunnen inspringen. Ze nemen taken over van de vaste bestuurders, zodat die zich kunnen focussen op de acute problemen. Denk aan een brandweer voor het bestuurlijke werk. - **Snel inzetbaar**: binnen 24 uur op locatie - **Ervaren**: alle bestuurders hebben jarenlange leidinggevende ervaring in de zorg - **Tijdelijk**: ze blijven gemiddeld 3 tot 6 maanden Het idee is simpel: als de reguliere bestuurder overbelast raakt, staat er iemand klaar om het stokje over te nemen. Geen lange wervingsprocedures, geen onzekerheid. ### Waarom is dit nodig? De coronacrisis legde een harde waarheid bloot. Zorgbestuurders zijn vaak eenmansposten. Er is geen back-up. Als zij uitvallen, staat de hele organisatie stil. En dat kan niet, zeker niet in een crisis. "We zagen dat bestuurders letterlijk 24/7 werkten", zegt De Schepper. "Dat is niet vol te houden. En het risico op fouten wordt dan groter." De reserve zorgt voor: - Continuïteit van leiderschap - Minder burn-out onder bestuurders - Snellere besluitvorming in crisistijd ### Hoe werkt het in de praktijk? Stel: een zorginstelling krijgt te maken met een groot cyberincident. De bestuurder moet de schade beperken, communiceren met de media en de zorg draaiende houden. Dat is te veel voor één persoon. De Nationale Zorgreserve stuurt dan een ervaren bestuurder. Die neemt de dagelijkse leiding over. De vaste bestuurder kan zich volledig richten op het incident. Na een paar maanden, als de rust is teruggekeerd, vertrekt de reservebestuurder weer. > "Het voelt alsof er een last van je schouders valt", zegt een bestuurder die gebruikmaakte van de reserve. ### De impact op de zorgsector De Bestuurdersreserve Zorg heeft inmiddels meerdere keren bewezen van onschatbare waarde te zijn. Niet alleen bij corona, maar ook bij andere crisissen zoals overstromingen, personeelstekorten en financiële problemen. Het systeem is kostenefficiënt. De reservebestuurders krijgen alleen betaald voor de gewerkte periode. Geen vaste kosten, wel de zekerheid dat er hulp is wanneer dat nodig is. ### Toekomstplannen De Nationale Zorgreserve wil het concept uitbreiden. Er komen meer reservebestuurders bij. Ook wordt er gewerkt aan een speciaal team voor kleinere zorginstellingen, die vaak nog kwetsbaarder zijn. "We willen dat elke zorgbestuurder weet: je staat er niet alleen voor", besluit De Schepper. De les uit de coronatijd is duidelijk: een goede voorbereiding is het halve werk. En met de Bestuurdersreserve Zorg heeft de sector nu een stevig vangnet.