Hoe de zorg jaarlijks €400 miljoen bespaart met slim grondstofgebruik

Margriet Bos · 2026-07-20

Het kabinet introduceert voor het eerst een lijst met kritieke grondstoffen. Ondertussen belanden veel ongebruikte of eenmalig gebruikte grondstoffen in de zorg – goed voor 13 procent van het nationale verbruik – in de prullenbak. Daarom deelt Zorgvisie vijf voorbeelden van slimmer grondstofgebruik. Laten we eens kijken hoe deze groene innovatie niet alleen het milieu helpt, maar ook flink wat geld bespaart. ### Wat zijn kritieke grondstoffen? Kritieke grondstoffen zijn materialen die essentieel zijn voor de economie, maar waarvan de aanvoer onzeker is. Denk aan zeldzame metalen zoals lithium, kobalt en neodymium, die worden gebruikt in medische apparatuur, batterijen en elektronica. Het kabinet heeft nu voor het eerst een lijst opgesteld om deze grondstoffen beter te beheren. Maar in de zorg gaat het vaak mis: veel van deze materialen worden maar één keer gebruikt en daarna weggegooid. Dat is zonde, want ze kunnen vaak worden gerecycled of hergebruikt. ### Waarom is dit belangrijk voor de zorg? De zorgsector is een van de grootste verbruikers van grondstoffen in Nederland. Denk aan wegwerphandschoenen, injectiespuiten, verpakkingsmaterialen en medische apparaten. Veel van deze producten bevatten kritieke grondstoffen die na eenmalig gebruik verloren gaan. Door slimmer met deze materialen om te gaan, kan de zorg niet alleen milieuvriendelijker worden, maar ook flink besparen. Het kabinet schat dat de jaarlijkse besparing kan oplopen tot €400 miljoen. Dat is geld dat beter kan worden besteed aan patiëntenzorg. ### Vijf voorbeelden van slimmer grondstofgebruik Hier zijn vijf manieren waarop de zorg grondstoffen efficiënter kan gebruiken: - **Herbruikbare medische apparatuur**: In plaats van wegwerpscharen en -pincetten kunnen ziekenhuizen overstappen op herbruikbare varianten. Dit vermindert afval en bespaart op de lange termijn kosten. - **Recycling van batterijen**: Medische apparaten zoals pacemakers en infuuspompen bevatten vaak lithiumbatterijen. Door deze in te zamelen en te recyclen, kunnen kostbare grondstoffen worden teruggewonnen. - **Slimmere verpakkingen**: Veel medicijnen en medische hulpmiddelen worden verpakt in plastic en aluminium. Door over te stappen op biologisch afbreekbare of recyclebare materialen, wordt afval verminderd. - **Digitalisering van dossiers**: Papieren dossiers bevatten papier en inkt, maar ook soms metalen nietjes. Door volledig digitaal te werken, bespaar je op grondstoffen en ruimte. - **Hergebruik van medische handschoenen**: Hoewel handschoenen vaak als eenmalig worden beschouwd, zijn er speciale soorten die kunnen worden gereinigd en opnieuw gebruikt. Dit vereist wel strenge hygiënevoorschriften. > "Het is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van verantwoordelijkheid. We moeten zuiniger omgaan met onze grondstoffen voor toekomstige generaties." – Margriet Bos ### Hoe kunnen senioren profiteren? Voor senioren die afhankelijk zijn van medische hulpmiddelen, zoals persoonlijke alarmsystemen, is dit onderwerp extra relevant. Deze apparaten bevatten vaak kritieke grondstoffen zoals lithiumbatterijen en elektronische componenten. Door te kiezen voor duurzame producten en deze op de juiste manier te recyclen, kunnen senioren bijdragen aan een schonere en goedkopere zorg. Bovendien kunnen zorginstellingen de besparingen gebruiken om de kwaliteit van zorg te verbeteren. ### Wat kun je zelf doen? Als senior of mantelzorger kun je ook je steentje bijdragen: - **Kies voor duurzame producten**: Let bij de aanschaf van medische hulpmiddelen op of ze herbruikbaar of recyclebaar zijn. - **Recycle oude apparaten**: Gooi oude persoonlijke alarmsystemen of andere medische apparaten niet weg, maar lever ze in bij een speciaal inzamelpunt. - **Informeer bij je zorgverlener**: Vraag of je zorginstelling al bezig is met duurzame initiatieven. Soms kun je zelf kiezen voor een milieuvriendelijk alternatief. ### Conclusie De zorgsector staat voor een grote uitdaging: het verminderen van grondstofverspilling zonder in te leveren op kwaliteit. Met de nieuwe lijst van kritieke grondstoffen en de vijf voorbeelden van slimmer gebruik, kunnen we een stap in de goede richting zetten. Het bespaart niet alleen €400 miljoen per jaar, maar helpt ook het milieu. Voor senioren betekent dit dat ze kunnen rekenen op duurzamere en betaalbare zorg.