Heeft Nederland echt zeven academische ziekenhuizen nodig?

Margriet Bos · 2026-08-24

Het is een behoorlijk stevige uitspraak, vind je niet? Marjan Kaljouw, Eerste Kamerlid voor de VVD en oud-bestuursvoorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit, gooit de knuppel in het hoenderhok. Ze zegt dat Nederland geen zeven umc’s nodig heeft. En eerlijk gezegd, ze staat niet alleen in die gedachte. Dat zet je toch aan het denken. Wat betekent dat eigenlijk voor onze gezondheidszorg? En voor de patiënten die afhankelijk zijn van deze topklinische centra? ### Waarom deze discussie nu oplaait Het gesprek over de toekomst van onze umc’s is niet nieuw. Al jaren gonst het in de wandelgangen van ziekenhuizen en ministeries. De kosten lopen op, de concurrentie wordt groter en de vraag is of we onze middelen wel optimaal verdelen. Kaljouw geeft nu gewoon een duidelijke stem aan wat velen al langer fluisteren. Wat betekent het concreet? Stel je voor dat er minder umc’s zouden zijn. Dan zouden patiënten mogelijk verder moeten reizen voor zeer gespecialiseerde zorg. Maar aan de andere kant zouden de overgebleven centra misschien sterker worden, met meer expertise onder één dak. ### De voor- en nadelen op een rij Laten we eens kijken wat de mogelijke gevolgen zijn: - **Sterkere concentratie van expertise** bij minder locaties - **Mogelijk betere investeringen** in hoogwaardige apparatuur - **Efficiëntere organisatie** van topklinische zorg - Maar ook: **langere reisafstanden** voor sommige patiënten - **Regionale verschillen** in toegankelijkheid - **Impact op onderzoek en onderwijs** voor artsen in opleiding Het is een complexe afweging, dat is duidelijk. En daarom is jouw mening zo waardevol. ### Wat betekent dit voor de kwaliteit van zorg? Hier wordt het echt interessant. Want gaat kwaliteit omhoog als we concentreren? Of juist omlaag omdat concurrentie afneemt? Een specialist die ik sprak, zei ooit iets wat me bijbleef: *"Kwaliteit gedijt bij zowel samenwerking als gezonde competitie. De kunst is de balans te vinden."* En dat raakt de kern. Het gaat niet per se om minder umc’s. Het gaat om hoe we ervoor zorgen dat elke patiënt, waar hij of zij ook woont, de best mogelijke zorg krijgt. Of dat nu in drie, vijf of zeven centra is. ### De financiële kant van het verhaal Laten we ook de cijfers niet vergeten. Een umc runt is geen goedkoop verhaal. We praten over investeringen van honderden miljoenen euro's. Als die middelen over minder locaties verdeeld worden, kan elke locatie meer krijgen. Maar wat betekent dat voor de regio's waar een umc zou verdwijnen? De economische impact is niet te onderschatten. Deze ziekenhuizen zijn vaak grote werkgevers en trekken innovatieve bedrijven aan. Dat speelt allemaal mee in de afweging. ### Jouw stem doet ertoe Dit is waar het persoonlijk wordt. Want deze discussie gaat uiteindelijk over jou, je familie, je buren. Over de zorg die we allemaal ooit nodig kunnen hebben. Wat vind jij eigenlijk? Is zeven te veel? Of is het precies goed zoals het is? Misschien denk je wel: laten we eerst eens kijken hoe we de huidige zeven beter kunnen laten samenwerken voordat we er minder van maken. Er zijn geen makkelijke antwoorden, dat weet ik. Maar dat maakt het gesprek er niet minder belangrijk om. Integendeel. ### De weg vooruit Wat mij betreft gaat dit gesprek niet over winnaars en verliezers. Het gaat over hoe we samen de beste zorg voor Nederland vormgeven. Voor nu, maar vooral voor de komende generaties. Dus ik vraag het je nogmaals: wat vind jij? Je mening telt, want het gaat om onze gezamenlijke gezondheid. Het gesprek is begonnen - jouw stem kan het verschil maken in welke richting we bewegen. Laten we het hebben over wat echt belangrijk is: een zorgstelsel dat voor iedereen werkt, nu en in de toekomst. Daar draait het uiteindelijk allemaal om.