Waarom het schrappen van gz-psychologen-opleidingen de ggz-wachttijden kan verlengen

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat voor een flinke uitdaging. Aan de ene kant wil het kabinet de wachttijden in de ggz serieus aanpakken, aan de andere kant dreigt er nu een tekort aan goed opgeleide gz-psychologen. Het is een tegenstrijdigheid die veel zorgprofessionals zorgen baart. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft besloten om fors minder gz-psychologen op te laten leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat is opvallend, zeker omdat het demissionaire kabinet juist zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg te willen terugdringen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er duidelijk over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Zonder voldoende gespecialiseerde psychologen wordt het lastig om mensen tijdig te helpen. ### Waarom het Capaciteitsorgaan belangrijk is Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Die berekeningen zijn gebaseerd op zorgvuldige analyses van vraag en aanbod. Het advies is dus niet zomaar een getal, maar een onderbouwde inschatting van wat er werkelijk nodig is. Wanneer de overheid daarvan afwijkt, heeft dat directe gevolgen. Denk aan: - Langere wachtlijsten voor mensen met psychische klachten - Meer druk op bestaande zorgverleners - Hogere werkdruk en meer uitval onder gz-psychologen - Vertraging in de toegang tot gespecialiseerde zorg ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord onder druk Met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) hebben partijen afgesproken om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Daar hoort ook voldoende personeel bij, zeker in de ggz. Het besluit van minister Sterk lijkt daar haaks op te staan. Het is dan ook niet vreemd dat bestuurders zoals Wydoodt hun zorgen uiten. Zij zien dagelijks wat er gebeurt wanneer er te weinig behandelcapaciteit is. Patiënten wachten soms maanden op de juiste hulp, en dat heeft grote impact op hun herstel. ### Wat betekent dit voor de praktijk? In de praktijk betekent een tekort aan gz-psychologen dat zorginstellingen minder mensen kunnen behandelen. Dat raakt niet alleen de grote instellingen, maar ook de kleinere praktijken en de eerstelijnszorg. Uiteindelijk is het de patiënt die de dupe wordt. Bovendien zorgt een tekort voor een vicieuze cirkel. Zorgverleners die overbelast raken, vallen vaker uit. Daardoor wordt de druk op de overgebleven collega's nog groter. En zo blijft het probleem zich versterken. ### Een oproep tot heroverweging De kritiek van Anita Wydoodt is niet alleen een mening van één bestuurder. Het is een signaal dat breed gedragen wordt binnen de ggz. De vraag is nu of het kabinet bereid is om het besluit te heroverwegen. Zonder voldoende opleidingsplaatsen blijft de ggz kampen met tekorten. En dat terwijl de vraag naar geestelijke gezondheidszorg alleen maar toeneemt. Het zou dan ook verstandig zijn om het advies van het Capaciteitsorgaan serieus te nemen, in plaats van eraan voorbij te gaan. ### Wat kan er beter? Er liggen kansen om het tij te keren. Zo zou de overheid meer opleidingsplaatsen kunnen financieren, in lijn met het advies van het Capaciteitsorgaan. Daarnaast kan er geïnvesteerd worden in behoud van huidig personeel. Denk aan betere arbeidsvoorwaarden, meer regelmogelijkheden en goede begeleiding. Ook preventie verdient meer aandacht. Door eerder in te grijpen bij psychische klachten, kan voorkomen worden dat mensen zwaardere zorg nodig hebben. Dat ontlast de ggz op de lange termijn en zorgt dat mensen sneller geholpen worden. ### Tot slot De ggz heeft nu meer dan ooit behoefte aan een heldere en toekomstbestendige aanpak. Het besluit om minder gz-psychologen op te leiden past daar niet bij. Het is te hopen dat het kabinet luistert naar de signalen uit het veld en alsnog kiest voor voldoende opleidingscapaciteit. Want uiteindelijk draait het om één ding: dat iedereen in Nederland snel en goed geholpen wordt bij psychische problemen. Dat verdient iedereen, en dat vraagt om zorgvuldige keuzes.