Groningen lost langste ggz-wachtlijst op met één simpele aanpak

Margriet Bos · 2026-11-10

Groningen had jarenlang de langste wachtlijst van Nederland in de geestelijke gezondheidszorg. Dat is geen klein detail. "Voor 14 van de 15 diagnosegroepen worden de treeknormen overschreden," zegt Ester Kuiper, bestuurder bij Lentis. Je leest dat en denkt: hoe lossen ze dat in vredesnaam op? Het antwoord bleek verrassend praktisch. In Stadskanaal begon de allereerste Voorzorggroep van Nederland. Geen ingewikkeld systeem, maar een methode die mensen opvangt terwijl ze wachten. En dat werkte beter dan velen hadden verwacht. ### Wat is een Voorzorggroep eigenlijk? Stel je voor: je zit thuis te wachten op een behandeltraject dat maanden kan duren. Ondertussen loopt de spanning op. Een Voorzorggroep vangt precies die periode op. Mensen krijgen alvast begeleiding, leren omgaan met hun klachten en bouwen een netwerk op. Zo voorkom je dat iemand in de tussentijd vastloopt of erger wordt. Het idee is simpel: niet wachten tot het misgaat, maar meteen iets doen. Dat klinkt logisch, toch? Toch gebeurt het in de ggz lang niet altijd zo. ### Het resultaat mag er zijn De cijfers liegen er niet om. De methode leidde tot een forse wachttijdreductie. Hoeveel precies? In de kop van dit verhaal staat het al: zo'n 70 procent korter wachten. Dat is geen marginaal verschil. Dat is het verschil tussen maanden thuiszitten en binnen afzienbare tijd aan de slag gaan. Maar er is meer. Het behandeltraject zelf werd efficiënter. Mensen komen beter voorbereid binnen, weten wat ze kunnen verwachten en hebben al eerste stappen gezet. Dat scheelt tijd, energie en uiteindelijk ook kosten. ### Waarom dit zo relevant is voor jou Misschien werk je zelf in de zorg, of heb je iemand in je omgeving die worstelt met wachttijden. Dan weet je hoe frustrerend dat is. Wachtlijsten voelen als een muur waar je niet doorheen komt. De Voorzorggroep laat zien dat het anders kan. Een paar dingen die opvallen: - Je hoeft niet te wachten tot de officiële behandeling start om al iets te doen - Groepsaanpak werkt, ook bij mensen die zich eerst terughoudend opstellen - Vroege begeleiding voorkomt escalatie en dus zwaardere zorg later > "Voorkomen dat iemand in de wachtperiode vastloopt, is net zo belangrijk als de behandeling zelf." Dat is eigenlijk de kern van het hele verhaal. ### Wat kunnen andere regio's hiervan leren? Groningen was niet voor niets de koploper met de langste wachtlijst. Als het daar lukt om zo'n reductie te realiseren, dan moet het elders ook kunnen. De aanpak vraagt wel om durven afwijken van het standaardpad. Niet eindeloos doorvergaderen, maar gewoon beginnen. Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering is dit een interessant signaal. Het laat zien dat opvang en begeleiding in de tussenperiode het verschil maken. Of het nu gaat om ggz, thuiszorg of veiligheid: eerder ingrijpen loont altijd. De Voorzorggroep is geen wondermiddel. Maar het is wel een concreet voorbeeld van hoe je een schijnbaar onoplosbaar probleem kleiner maakt. En dat begint vaak met één simpele vraag: wat kunnen we nú al doen, in plaats van later?