Zo bespaar je met groene zorg op kosten én CO2

Margriet Bos · 2026-09-11

Duurzame zorg klinkt vaak als een ingewikkeld verhaal. Toch hoeft dat helemaal niet zo te zijn. Van minder CT-scans tot plantaardiger eten in het ziekenhuis: kleine keuzes maken samen een groot verschil. En het mooie is — ze zijn beter voor de patiënt, de planeet én de portemonnee. Hieronder deel ik vijf groene moves die je vandaag nog kunt toepassen. Geen ingewikkelde technologie, geen enorme investeringen. Gewoon slimme keuzes die zichzelf terugverdienen. ### 1. Minder CT-scans, meer gerichte diagnostiek Een CT-scan is nuttig, maar niet altijd nodig. Door beter te kijken naar de vraag achter de vraag — wat willen we echt weten? — voorkom je overdiagnostiek. Dat scheelt niet alleen straling voor de patiënt, maar ook flink wat euro's. Een enkele CT-scan kost al snel tussen de €150 en €400. Bij honderden scans per jaar loopt dat aardig op. Bovendien: minder scans betekent minder energieverbruik en minder afval van contrastvloeistoffen. Win-win. ### 2. Duurzamer dialyseren Dialyse is levensreddend, maar ook behoorlijk belastend voor het milieu. Denk aan het waterverbruik, de plastic slangen en het energieverbruik van de machines. Gelukkig zijn er steeds meer mogelijkheden om dit groener te maken. - Hergebruik van dialysaat waar veilig mogelijk - Energiezuinige dialysemachines - Betere afvalscheiding van plastic en medisch afval Een gemiddelde dialysebehandeling verbruikt zo'n 120 liter water. Door slimme aanpassingen kan dat met 20 tot 30 procent omlaag. Dat scheelt niet alleen water, maar ook geld op de energierekening. ### 3. Plantaardiger eten in zorginstellingen De keuken van een ziekenhuis of zorgcentrum is een prachtige plek om te verduurzamen. Vaker kiezen voor plantaardige maaltijden verlaagt de CO2-uitstoot aanzienlijk. En het is vaak nog goedkoper ook. Een vleesmaaltijd kost al snel €3 tot €5 per portie, terwijl een plantaardige variant vaak onder de €2 blijft. Bij duizenden maaltijden per jaar tikt dat aan. Patiënten merken er weinig van — als het maar smaakvol is. ### 4. Slimmer omgaan met materialen Wegwerpmateriaal is handig, maar niet altijd nodig. Kijk kritisch naar wat echt weg moet en wat veilig hergebruikt kan worden. Denk aan wasbare washandjes, herbruikbare bekers en minder verpakkingen. > "Duurzaamheid is geen kostenpost, het is een kans om beter te zorgen met minder middelen." Die uitspraak van een zorgmanager bleef bij me hangen. Het vat precies samen waar het om gaat: het is geen keuze tussen kwaliteit en duurzaamheid. Het is een keuze voor slimme kwaliteit. ### 5. Bewust reizen en thuiszorg Niet elke zorgvraag hoeft in het ziekenhuis plaats te vinden. Door vaker thuiszorg of digitale consulten in te zetten, bespaar je reiskilometers. Dat scheelt brandstof, CO2 en tijd voor de patiënt. Een ritje naar het ziekenhuis is al snel 20 kilometer enkele reis. Voor ouderen is dat vaak een flinke belasting. Een digitaal consult of een bezoek aan huis is dan niet alleen groener, maar ook vriendelijker. ### Tot slot Groene zorg is geen droom voor later. Het is iets wat we nu al kunnen doen, stap voor stap. Begin klein, meet wat het oplevert en deel je successen met collega's. Want zoals met zoveel dingen in de zorg: samen kom je verder dan alleen. Welke van deze vijf moves ga jij als eerste proberen? Ik ben benieuwd naar jouw ervaring.