GGZ-wachtlijst Groningen: 70% korter door deze aanpak

Margriet Bos · 2026-11-10

Stel je voor: je wacht maanden op hulp in de geestelijke gezondheidszorg. In Groningen was dat jarenlang de realiteit. De wachtlijsten waren de langste van Nederland. Ester Kuiper, bestuurder bij Lentis, zegt het treffend: "Voor 14 van de 15 diagnosegroepen worden de treeknormen overschreden." Dat betekent simpelweg dat bij bijna elke aandoening mensen veel te lang moeten wachten op de juiste zorg. Maar er is goed nieuws. In Stadskanaal begonnen ze met de eerste Voorzorggroep van Nederland. En dat bleek een schot in de roos. De wachttijd daalde met maar liefst 70 procent. Hoe ze dat deden? Door de wachtperiode niet als verloren tijd te zien, maar als een kans om alvast aan de slag te gaan. ### Wat is een Voorzorggroep eigenlijk? Een Voorzorggroep is een laagdrempelige groepssessie voor mensen die op de wachtlijst staan voor specialistische ggz. Het doel is om escalatie te voorkomen en de wachttijd te overbruggen. In plaats van thuis te zitten wachten tot je aan de beurt bent, krijg je alvast handvatten en ondersteuning. Dat kan variëren van psycho-educatie tot het aanleren van copingvaardigheden. Het mooie is: je hoeft niet te wachten tot je 'echte' behandeling begint. Je kunt meteen stappen zetten. En dat merken ze in Groningen. De methode leidde niet alleen tot een forse wachttijdreductie, maar ook tot een efficiënter behandeltraject. Mensen komen beter voorbereid aan de start van hun behandeling, waardoor die effectiever is. ### Waarom dit zo hard nodig was De cijfers logen er niet om. Groningen spande de kroon als het ging om wachttijden in de ggz. Voor bijna alle diagnosegroepen werden de zogenaamde treeknormen overschreden. Die normen zijn er om te zorgen dat mensen binnen een redelijke tijd hulp krijgen. Maar in de praktijk moesten velen maanden, soms wel een jaar, wachten. Dat heeft grote gevolgen. Mensen kunnen in die wachttijd verder afglijden. Hun klachten verergeren, ze raken geïsoleerd of belanden zelfs in een crisis. Precies dat wilde men voorkomen met de Voorzorggroep. Door al tijdens de wachtperiode hulp te bieden, wordt erger voorkomen. > "De methode leidde tot een forse wachttijdreductie en een efficiënter behandeltraject." - Ester Kuiper ### Hoe werkt het in de praktijk? De Voorzorggroep in Stadskanaal is opgezet als een gestructureerd programma. Mensen die op de wachtlijst staan, worden uitgenodigd voor een reeks bijeenkomsten. Onder begeleiding van een professional werken ze aan hun problemen. Denk aan: - Psycho-educatie: begrijpen wat er met je gebeurt. - Vaardigheidstraining: leren omgaan met stress en emoties. - Peer support: herkenning bij anderen vinden. - Voorbereiding op de behandeling: doelen stellen en verwachtingen afstemmen. De groepen zijn klein en veilig. Iedereen zit in hetzelfde schuitje, wat de drempel verlaagt. En dat werkt. Deelnemers voelen zich gesteund en beter voorbereid op de intensievere behandeling die volgt. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Het succes in Groningen smaakt naar meer. De Voorzorggroep laat zien dat je met een slimme aanpak de wachttijden flink kunt verkorten zonder de kwaliteit van zorg aan te tasten. Sterker nog, de kwaliteit gaat omhoog omdat mensen beter voorbereid beginnen. Natuurlijk is dit geen wondermiddel. De druk op de ggz blijft hoog en er zijn meer oplossingen nodig. Maar dit is een belangrijke stap. Het laat zien dat innovatie in de zorg mogelijk is, zelfs binnen de bestaande kaders. Voor jou als professional in de ouderenzorg of persoonsalarmering is dit een interessant voorbeeld. Het laat zien hoe belangrijk het is om niet alleen naar het einddoel te kijken, maar ook naar de weg ernaartoe. Door mensen tijdens het wachten al te ondersteunen, voorkom je escalatie en verbeter je de uitkomsten. Misschien wel iets om over na te denken: hoe kun jij de wachtperiode voor jouw cliënten zinvol invullen? De Voorzorggroep bewijst dat het kan.