Waarom de ggz in het Noorden nu echt in gevaar komt

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een zorgwekkende ontwikkeling die veel mensen in Noord-Nederland direct raakt. Het tekort aan gz-psychologen én het schrappen van opleidingsplaatsen zetten de geestelijke gezondheidszorg in de regio onder enorme druk. Maar wat betekent dit nu eigenlijk voor jou als zorgprofessional, mantelzorger of iemand die wacht op hulp? De cijfers liegen er niet om. Steeds minder afgestudeerde psychologen kiezen voor een plek in het Noorden, terwijl de vraag naar zorg juist blijft groeien. Het gevolg? Langere wachtlijsten, overbelaste teams en patiënten die tussen wal en schip vallen. En dat terwijl juist in deze regio de behoefte aan laagdrempelige hulp groot is. ### Het opleidingsprobleem: waar gaat het mis? Het schrappen van opleidingsplaatsen is een van de grootste struikelblokken. Zonder voldoende instroom van nieuwe gz-psychologen kan de zorg niet vernieuwen. Opleidingsplekken zijn de levensader van de ggz, zeker in dunbevolkte gebieden waar het lastig is om personeel te werven. Daar komt bij dat veel afgestudeerden na hun studie vertrekken naar de Randstad. De redenen zijn divers: betere carrièremogelijkheden, hogere salarissen of simpelweg het idee dat er in het Westen meer te beleven valt. Maar voor het Noorden betekent dit een aderlating die moeilijk te herstellen is. ### Wat betekent dit voor de zorgvrager? Voor mensen die wachten op psychologische hulp, wordt de situatie steeds nijpender. Denk aan iemand met een depressie die maanden moet wachten op een intakegesprek. Of iemand met angstklachten die zich van het kastje naar de muur gestuurd voelt. De druk op de eerste lijn neemt toe, en huisartsen moeten vaker doorverwijzen naar zorg die er simpelweg niet is. - Wachtlijsten voor gespecialiseerde ggz lopen op tot soms wel een jaar - Mensen vallen terug op duurdere spoedzorg omdat reguliere hulp uitblijft - Mantelzorgers krijgen er onbedoeld meer taken bij Het is een vicieuze cirkel die vraagt om structurele oplossingen, niet om lapmiddelen. ### De rol van preventie en innovatie Toch is er hoop. Steeds meer zorgorganisaties in het Noorden zetten in op preventie en digitale zorg. Online therapie, e-health modules en slimme triage kunnen een deel van de druk verlichten. Ook wordt er geëxperimenteerd met nieuwe samenwerkingsvormen tussen huisartsen, praktijkondersteuners en gespecialiseerde ggz. Maar innovatie alleen is niet genoeg. Er moet ook iets gebeuren aan de aantrekkelijkheid van de regio voor jonge zorgprofessionals. Denk aan betere arbeidsvoorwaarden, opleidingsmogelijkheden op locatie en een sterkere verbinding tussen onderwijs en praktijk. > "We kunnen niet blijven bezuinigen op de zorg voor mensen die ons het hardst nodig hebben. Investeren in opleidingen is investeren in de toekomst van de hele regio." – een woordvoerder van een Noordelijke zorginstelling ### Wat kunnen we doen? Als professional of betrokkene kun je zelf ook het verschil maken. Praat met je netwerk over het belang van opleidingsplaatsen. Steun initiatieven die inzetten op behoud van zorgpersoneel in de regio. En wees niet bang om politici aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. De zorg in het Noorden verdient beter dan stilstand. De komende jaren worden cruciaal. Blijft de instroom achter, dan komen we terecht in een situatie waar niemand op zit te wachten. Het is tijd om de schouders eronder te zetten en te zorgen dat de ggz in het Noorden overeind blijft. Niet alleen voor vandaag, maar vooral voor de generaties die na ons komen.