Waarom de geestelijke gezondheidszorg in het Noorden steeds verder onder druk komt te staan

Margriet Bos · 2026-08-14

De geestelijke gezondheidszorg in het noorden van Nederland staat al jaren onder druk. Wachtlijsten worden langer, de vraag naar hulp blijft groeien en nu blijkt ook nog eens dat er minder opleidingsplaatsen komen voor gz-psychologen. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling die directe gevolgen heeft voor jou als professional in de zorg. In dit artikel leg ik uit wat er precies aan de hand is, waarom het schrappen van opleidingsplaatsen zo'n grote impact heeft en wat dit betekent voor de toekomst van de ggz in het Noorden. ### De toenemende druk op de ggz Het tekort aan gz-psychologen is niet nieuw, maar het wordt wel steeds nijpender. Uit recente cijfers blijkt dat het aantal mensen met psychische klachten in Noord-Nederland de afgelopen jaren flink is gestegen. Denk aan depressies, angststoornissen en burn-outs. Tegelijkertijd neemt het aantal beschikbare professionals niet mee in die groei. Sterker nog: het wordt nu nog lastiger om voldoende gz-psychologen op te leiden. De gevolgen zie je overal terug. Huisartsen verwijzen mensen door naar de ggz, maar daar is simpelweg geen plek. Patiënten wachten maanden op een intakegesprek. En als ze dan eindelijk aan de beurt zijn, is de behandeltijd vaak korter dan nodig. Dat leidt tot frustratie, zowel bij de cliënten als bij de zorgverleners die ermee werken. ### Het schrappen van opleidingsplaatsen Het kabinet heeft besloten om het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen te verminderen. Dat klinkt misschien als een administratieve maatregel, maar het heeft enorme praktische gevolgen. Want zonder opleidingsplaatsen komen er geen nieuwe gz-psychologen bij. En zonder nieuwe aanwas blijft het tekort bestaan, of wordt het zelfs groter. De reden achter dit besluit is budgettair. Opleidingen kosten geld en de overheid moet keuzes maken. Maar die keuze valt op het verkeerde moment. Want juist nu de zorgvraag toeneemt, zouden we meer professionals moeten opleiden in plaats van minder. Het is een kortetermijnbesparing die op de lange termijn veel duurder uitpakt. ### Wat dit betekent voor de regio Voor het Noorden is de impact extra groot. Deze regio heeft altijd al te maken gehad met een achterstand op het gebied van zorgvoorzieningen. De afstanden zijn groter, de bevolking is dunner verspreid en het is lastiger om personeel te werven. Veel afgestudeerde psychologen trekken naar de Randstad, waar de salarissen hoger zijn en de carrièremogelijkheden beter. Daar komt nu dus nog eens bij dat er minder nieuwe gz-psychologen worden opgeleid. Dat betekent dat de bestaande teams nog meer werk op hun bordje krijgen. De werkdruk stijgt, het ziekteverzuim neemt toe en steeds meer zorgverleners overwegen om de sector te verlaten. Het is een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is. ### De rol van de professional Als professional in de ggz voel je de druk dagelijks. Je wilt je cliënten de beste zorg bieden, maar je wordt beperkt door tijd, middelen en personeel. Het is belangrijk om te beseffen dat je niet alleen staat. Steeds meer collega's in het Noorden ervaren dezelfde problemen. Door kennis en ervaringen te delen, kunnen we samen zoeken naar oplossingen. Er zijn ook initiatieven die hoop bieden. Zo zijn er regionale samenwerkingsverbanden ontstaan tussen ggz-instellingen, huisartsen en gemeenten. Door beter samen te werken, kunnen we de zorg efficiënter organiseren en cliënten sneller de juiste hulp bieden. Ook wordt er gekeken naar nieuwe vormen van zorg, zoals e-health en online therapie, die de druk op de fysieke zorg kunnen verlichten. ### Wat er nodig is Om de ggz in het Noorden overeind te houden, is er meer nodig dan alleen goede wil. Er moet structureel geld komen voor opleidingen en behoud van personeel. De overheid moet erkennen dat de geestelijke gezondheidszorg een fundamenteel onderdeel is van onze samenleving en dat investeren in opleidingen zich dubbel en dwars terugbetaalt. Niet alleen in geld, maar vooral in de gezondheid en het welzijn van duizenden mensen. Daarnaast is het belangrijk dat er meer aandacht komt voor de aantrekkelijkheid van het vak. Dat betekent betere arbeidsvoorwaarden, meer mogelijkheden voor bijscholing en een betere balans tussen werk en privé. Alleen zo kunnen we voorkomen dat nog meer professionals de ggz verlaten. ### Conclusie Het schrappen van opleidingsplaatsen voor gz-psychologen zet de zorg in het Noorden nog verder onder druk. Het is een ontwikkeling die we niet op zijn beloop kunnen laten. De vraag naar psychische hulp blijft groeien en we hebben meer professionals nodig, niet minder. Het is tijd dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt en investeert in de toekomst van de ggz. Want zonder voldoende gz-psychologen kunnen we de zorg niet blijven bieden die mensen verdienen.