Waarom de ggz in het Noorden nog meer onder druk komt te staan

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de laatste tijd steeds vaker opduikt in gesprekken met zorgprofessionals: het tekort aan gz-psychologen. En eerlijk gezegd, het wordt er niet beter op. Vooral in het Noorden van Nederland merken we dat de druk op de geestelijke gezondheidszorg steeds verder oploopt. Maar waar komt dat nou precies door? En belangrijker nog: wat betekent dit voor jou als professional of voor je naasten die zorg nodig hebben? ### De kern van het probleem: opleidingsplaatsen geschrapt Het is geen geheim dat er al jaren een tekort is aan gz-psychologen. Maar wat veel mensen niet weten, is dat dit probleem wordt versterkt doordat er ook nog eens opleidingsplaatsen worden geschrapt. Dat klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar de gevolgen zijn concreet en voelbaar. Zonder voldoende opgeleide professionals kunnen zorginstellingen hun wachtlijsten niet wegwerken. En die wachtlijsten? Die worden alleen maar langer. Neem bijvoorbeeld een regio als Groningen of Drenthe. Daar is de afstand tot gespecialiseerde zorg soms al groot, en met minder nieuwe instroom van psychologen wordt dat gat alleen maar groter. Het is een vicieuze cirkel: minder opleidingsplaatsen betekent minder afgestudeerden, minder afgestudeerden betekent langere wachtlijsten, en langere wachtlijsten betekenen meer druk op de mensen die er wél zijn. ### Wat betekent dit voor de zorg in de praktijk? Als je in de zorg werkt, weet je hoe het voelt als er te weinig handen aan het bed zijn. Maar bij de ggz is het misschien nog wel pijnlijker, omdat het gaat om mensen die op een kwetsbaar moment in hun leven hulp zoeken. Denk aan iemand met een depressie die weken moet wachten op een eerste gesprek. Of een gezin dat vastloopt en niet weet waar ze terecht kunnen. De impact daarvan is niet alleen medisch, maar ook menselijk. - Langere wachtlijsten voor intakegesprekken - Minder tijd per cliënt voor de psychologen die er wel zijn - Meer druk op huisartsen, die nu vaker de eerste vangnet zijn - Grotere kans op burn-outs onder bestaand personeel Dat laatste is misschien wel het meest zorgwekkend. Want als de mensen die nu in de zorg werken ook nog eens overbelast raken, dan verliezen we nog meer capaciteit. En dan wordt het probleem alleen maar groter. ### Een persoonlijke noot: waarom dit ons allemaal aangaat Ik merk in mijn werk met ouderen en hun mantelzorgers dat mentale gezondheid vaak onderbelicht blijft. We praten graag over fysieke klachten, maar de psychische kant wordt soms vergeten. Toch is die minstens zo belangrijk. Stel je voor dat je moeder van 78 jaar steeds angstiger wordt omdat ze alleen woont. Ze wil daar graag hulp voor, maar de wachttijd is maanden. Dat is niet alleen frustrerend, het is ook schadelijk voor haar welzijn. Het is dan ook niet overdreven om te zeggen dat dit probleem ons allemaal raakt. Of je nu zelf zorg nodig hebt, iemand kent die zorg nodig heeft, of gewoon wilt dat je buurman of buurvrouw goed geholpen wordt. De ggz is geen luxe, het is een basisvoorziening. ### Wat kan er gedaan worden? Natuurlijk is het makkelijk om te zeggen dat de overheid meer geld moet vrijmaken. En ja, dat zou zeker helpen. Maar er is meer nodig. Denk aan: - Het anders organiseren van zorg, bijvoorbeeld met meer online hulp - Meer samenwerking tussen huisartsen, praktijkondersteuners en psychologen - Investeren in preventie, zodat mensen minder snel in de zware zorg terechtkomen - Het aantrekkelijker maken van het vak, zodat meer mensen kiezen voor een carrière in de ggz Het is een complex vraagstuk, daar niet van. Maar dat betekent niet dat we bij de pakken neer moeten gaan zitten. Iedere stap, hoe klein ook, kan een verschil maken. ### Tot slot: blijf erover praten Het belangrijkste is dat dit onderwerp op de agenda blijft. Niet alleen in Den Haag, maar ook in de keukens, bij de koffieautomaat en in de vergaderruimtes. Hoe meer we erover praten, hoe meer aandacht het krijgt. En hoe meer aandacht het krijgt, hoe groter de kans dat er iets verandert. Ik hoop dat dit artikel je wat meer inzicht heeft gegeven in waarom de ggz in het Noorden zo onder druk staat. En misschien dat het je aanzet om zelf eens te kijken wat jij kunt doen, al is het maar door iemand in je omgeving die wacht op hulp een luisterend oor te bieden. Soms is dat al het halve werk.