Waarom de ggz in het Noorden verder onder druk komt te staan

Margriet Bos · 2026-08-14

De geestelijke gezondheidszorg in het Noorden van Nederland staat al jaren onder druk. Wachtlijsten zijn lang, zorgverleners zijn overbelast en nu dreigt er een nieuw probleem: het schrappen van opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat kan grote gevolgen hebben voor iedereen die afhankelijk is van psychische hulp in deze regio. Misschien vraag je je af: wat betekent dit precies voor jou of je naasten? Het antwoord is simpel maar zorgelijk: minder opgeleide psychologen betekent minder zorg. En dat terwijl de vraag naar hulp juist blijft groeien. ### Wat is er precies aan de hand? Het tekort aan gz-psychologen is niet nieuw. Al jarenlang is er een structureel probleem in de regio Noord-Nederland. Maar nu worden er ook nog eens minder opleidingsplaatsen beschikbaar gesteld. Dat is dubbel pijnlijk, want het betekent dat de nieuwe aanwas van specialisten stopt terwijl de bestaande groep steeds kleiner wordt. De gevolgen zijn duidelijk: - Langere wachtlijsten voor behandeling - Meer druk op bestaande zorgverleners - Hogere kans op burn-out onder psychologen - Minder beschikbaarheid van gespecialiseerde zorg in de regio Het is een vicieuze cirkel. Hoe minder psychologen er zijn, hoe zwaarder het werk wordt voor degenen die er nog wel zijn. En hoe zwaarder het werk, hoe sneller mensen uitvallen. ### De impact op jou als zorgprofessional Als je werkzaam bent in de ggz, voel je de druk waarschijnlijk dagelijks. Je caseload is te hoog, je administratie is eindeloos en je hebt te weinig tijd voor de zorg die je eigenlijk wilt bieden. Het schrappen van opleidingsplaatsen maakt dit alleen maar erger. Stel je voor: je bent net klaar met je opleiding tot gz-psycholoog en je wilt aan de slag in het Noorden. Maar er is geen plek voor je. Je moet uitwijken naar het Westen of Zuid-Nederland, of je moet kiezen voor een ander vakgebied. Het talent is er, maar de infrastructuur ontbreekt. ### Waarom dit probleem niet vanzelf oplost Sommige mensen denken dat het tekort aan psychologen vanzelf zal verdwijnen. Misschien door digitalisering, of door nieuwe behandelmethoden. Maar de realiteit is weerbarstiger. Psychologische zorg blijft mensenwerk. Je kunt geen therapeutische relatie vervangen door een app, hoe goed die ook is. Daarnaast speelt de vergrijzing een rol. De bevolking in het Noorden wordt ouder en de vraag naar ggz-zorg voor ouderen neemt toe. Denk aan depressies, angststoornissen en dementiegerelateerde problematiek. Zonder voldoende opgeleide professionals kunnen we die zorg niet leveren. ### Wat er moet gebeuren Het is duidelijk dat er actie nodig is. Niet alleen van zorginstellingen, maar ook van de overheid en opleidingsinstituten. We moeten investeren in opleidingsplaatsen, in arbeidsvoorwaarden en in de aantrekkelijkheid van de regio voor jonge professionals. Een paar concrete stappen die kunnen helpen: - Meer opleidingsplaatsen in het Noorden, met regionale spreiding - Betere begeleiding voor startende psychologen - Aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden om mensen te binden - Samenwerking tussen zorginstellingen en universiteiten Het is geen kwestie van geld alleen, maar ook van visie en prioriteit. We moeten kiezen voor een toekomst waarin psychische zorg voor iedereen toegankelijk is, ongeacht waar je woont. ### Een oproep aan beleidsmakers Aan de mensen die beslissen over opleidingsplaatsen: kijk naar de cijfers, maar luister ook naar de verhalen. Naar de psychologen die overbelast zijn, naar de cliënten die maanden moeten wachten, naar de regio die steeds verder achterop raakt. De ggz in het Noorden kan niet nóg een klap incasseren. Het is tijd om te investeren in de toekomst van zorg, voordat het te laat is. Want zonder goede geestelijke gezondheidszorg staat de hele samenleving onder druk. Het is een probleem dat ons allemaal raakt, vroeg of laat. En het is een probleem dat we samen moeten oplossen. Niet met woorden alleen, maar met daden. De tijd voor praten is voorbij; nu is het moment om te handelen. Laten we hopen dat de urgentie eindelijk wordt gezien. Want de mensen die zorg nodig hebben, kunnen niet wachten. En de mensen die zorg willen bieden, verdienen een kans om dat te doen.