Ggz: Lichte Zorg Voorkomt Erger? Een Nieuwe Blik

Margriet Bos · 2026-08-17

Weet je, we horen vaak dat lichte geestelijke gezondheidszorg de sleutel is om te voorkomen dat mensen later zwaardere hulp nodig hebben. Klinkt logisch, toch? Maar is dat eigenlijk wel zo? Hoogleraar Patrick Jeurissen zet hier vraagtekens bij, en dat is best een belangrijke discussie die we moeten voeren. Hij stelt zelfs dat het 'dogma' is dat lichte zorg altijd erger voorkomt. ### Het Dogma Onder de Loep Jeurissen beweert dus dat de inzet van lichte ggz lang niet altijd leidt tot het voorkomen van zwaardere zorg. En als je erover nadenkt, is dat best een confronterende gedachte. Want we hebben toch juist geïnvesteerd in die vroege interventies, die laagdrempelige hulp? Het idee was dat je met een paar gesprekken of wat online modules al veel ellende kon voorkomen. Maar wat als dat niet altijd uitpakt zoals gehoopt? Het kan zijn dat mensen met complexere problemen al in een vroeg stadium vastlopen met lichtere hulp. Of dat de problemen die ze ervaren helemaal niet 'licht' zijn, maar al diepere wortels hebben. Dan is een snelle, lichte oplossing misschien niet voldoende en kan het zelfs leiden tot frustratie en een gevoel van niet geholpen worden. En dat is het laatste wat je wilt in de zorg, zeker in de ggz. ### Meer Tijd en Geld voor Zware Ggz? Volgens Jeurissen moeten we de focus verleggen. Hij pleit ervoor om weer meer tijd en geld te investeren in de zware ggz. Dit klinkt misschien contra-intuïtief, want we willen toch juist voorkomen dat mensen in die zware zorg terechtkomen? Maar zijn redenering is dat een robuuste zware ggz ervoor kan zorgen dat mensen die écht die hulp nodig hebben, deze ook snel en adequaat krijgen. En dat zou dan weer de wachtlijsten kunnen verkorten. Stel je voor: iemand heeft ernstige psychische problemen en komt op een lange wachtlijst te staan voor gespecialiseerde hulp. In die tussentijd kunnen de problemen alleen maar erger worden. Als er voldoende capaciteit en middelen zijn in de zware ggz, kan die persoon sneller geholpen worden. Dit voorkomt mogelijk verdere escalatie en kan op de lange termijn zelfs efficiënter zijn. Het is een beetje zoals een brand: je kunt kleine brandjes blussen, maar als het al een uitslaande brand is, heb je zwaarder materieel nodig. ### De Impact op Wachtlijsten Een van de grootste problemen in de ggz zijn de ellenlange wachtlijsten. Het is hartverscheurend om te zien hoe mensen soms maanden, zo niet langer, moeten wachten op de hulp die ze zo hard nodig hebben. Jeurissen's visie biedt een interessante invalshoek om dit aan te pakken. Als de zware ggz beter toegerust is, kan de doorstroom verbeteren. Minder mensen blijven hangen in lichtere trajecten die niet toereikend zijn, en degenen die zware zorg nodig hebben, krijgen die sneller. Dat klinkt als muziek in de oren voor iedereen die te maken heeft met wachtlijsten. Het is een complexe puzzel, die ggz. Er zijn zoveel factoren die meespelen, van financiering tot de beschikbaarheid van gespecialiseerd personeel. Maar de discussie die Jeurissen aanzwengelt, is essentieel. We moeten kritisch blijven kijken naar hoe we de zorg organiseren en of de methodes die we nu gebruiken wel echt werken. Misschien is het tijd om sommige van onze aannames te herzien en met een frisse blik te kijken naar de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Wat vind jij hiervan? Ben je het eens met Jeurissen dat we meer moeten investeren in de zware ggz, zelfs als dat betekent dat we het dogma van lichte zorg moeten doorbreken? Of denk je dat lichte zorg nog steeds de beste eerste stap is? Het is een vraag die ons allemaal aangaat, want uiteindelijk willen we allemaal een ggz die werkt voor iedereen die hulp nodig heeft.