Ggz: Lichte zorg niet altijd de oplossing?

Margriet Bos · 2026-08-17

Hé, laten we het eens hebben over iets belangrijks: onze geestelijke gezondheidszorg, de GGZ. Je hoort vaak dat lichte zorg de sleutel is om te voorkomen dat mensen later zwaardere hulp nodig hebben, toch? Het idee is simpel: vroeg erbij zijn, dan voorkom je erger. Maar is dat eigenlijk wel zo? Hoogleraar Patrick Jeurissen zet daar behoorlijk wat vraagtekens bij, en ik snap wel waarom. ### De mythe van lichte zorg Jeurissen stelt dat het 'dogma' dat lichte zorg altijd zwaardere zorg voorkomt, niet klopt. En weet je, als je erover nadenkt, is dat best logisch. Soms heb je gewoon echt intensievere hulp nodig, en als je dan te lang blijft hangen in lichtere trajecten, kan het probleem juist erger worden. Het is een beetje als een brandje. Soms is een kleine blusser voldoende, maar als het al een uitslaande brand is, heb je gewoon de brandweer nodig met zwaar materieel. Een emmertje water gaat dan echt niet helpen. ### Waarom meer focus op zware GGZ? Volgens Jeurissen, en ik ben het daar volledig mee eens, moeten we weer meer tijd en geld investeren in de zware GGZ. Dit klinkt misschien tegenstrijdig als je denkt aan efficiëntie en kostenbesparing, maar op de lange termijn kan het juist veel opleveren. Denk maar eens aan de wachtlijsten. Die zijn nu gigantisch, en dat komt mede doordat mensen die zware hulp nodig hebben, te lang moeten wachten of te lang in lichtere trajecten blijven hangen die niet voldoende zijn. Dit leidt tot meer leed, hogere kosten op termijn, en een enorme druk op het systeem. Als we de zware GGZ versterken, kunnen we mensen sneller de juiste, intensieve hulp bieden die ze nodig hebben. Dit kan leiden tot sneller herstel en een kortere behandeltijd in totaal, wat uiteindelijk de wachtlijsten verkort. Het is een investering die zich uitbetaalt in menselijk welzijn en een efficiënter zorgsysteem. Het is net als met een auto; als je een complex probleem hebt, ga je ook naar een gespecialiseerde monteur, niet naar iemand die alleen de banden kan oppompen. ### Wat betekent dit voor professionals? Voor professionals in de GGZ betekent dit een heroverweging van de huidige aanpak. Het vraagt om kritisch kijken naar verwijzingen en behandelplannen. We moeten durven erkennen wanneer lichte zorg niet voldoende is en de moed hebben om direct door te verwijzen naar specialistische zorg. Dit kan soms lastig zijn, want we willen allemaal zo efficiënt mogelijk werken en de kosten beheersen. Maar als efficiëntie ten koste gaat van effectiviteit, schieten we ons doel voorbij. Het is ook belangrijk dat we de signalen van patiënten serieus nemen. Als iemand aangeeft dat de lichte zorg niet aanslaat, moeten we daarop inspelen en niet vasthouden aan een protocol dat in dit specifieke geval niet werkt. Flexibiliteit en maatwerk zijn cruciaal. Het gaat erom de juiste zorg op het juiste moment te bieden, en dat is niet altijd de lichtste zorg. ### Uw mening telt Dit is natuurlijk een complexe kwestie met veel verschillende invalshoeken. Het raakt aan de kern van hoe we onze geestelijke gezondheidszorg organiseren en financieren. De ideeën van Jeurissen zijn prikkelend en zetten aan tot nadenken. Ik ben ontzettend benieuwd naar wat u, als professional in de zorg, hiervan vindt. Deel uw gedachten en ervaringen met ons. Uw input is van onschatbare waarde om dit belangrijke debat verder te helpen. * **Vraag:** Bent u het eens met de stelling dat lichte zorg niet altijd erger voorkomt en dat meer focus op zware GGZ nodig is? * Ja, ik zie in mijn praktijk dat lichte zorg vaak niet voldoende is. * Nee, ik geloof dat lichte zorg essentieel is voor preventie. * Het hangt af van de situatie; een nuance is nodig. Laten we hierover in gesprek gaan. Het gaat tenslotte om de best mogelijke zorg voor iedereen die het nodig heeft. En dat is iets waar we ons allemaal voor moeten inzetten.