Gezondheid is van ons allemaal: Wijma en Héman pleiten voor 1% van alle ministeries

Margriet Bos · 2026-10-06

### De oproep van Wijma en Héman Sjaak Wijma en René Héman, twee ervaren bestuurders in de zorg, vinden dat het roer om moet. 'Health in all policies' is een mooi streven, maar de uitvoering ervan mag niet alleen bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) liggen. "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal," benadrukken ze. Volgens hen is er nog geen duidelijke route naar een samenleving waarin gezondheid centraal staat. Tegelijkertijd bruist het in het land van lokale initiatieven die gezondheid bevorderen. Denk aan buurtmoestuinen, wandelgroepen voor ouderen of projecten die eenzaamheid aanpakken. Die initiatieven verdienen een vrije experimenteerruimte, weg van de Haagse regelgeving. ### 1% van elke begroting Wijma en Héman doen een opvallende suggestie: alle ministeries zouden 1 procent van hun begroting moeten reserveren voor gezondheidsbevordering. Dat klinkt misschien als een druppel op een gloeiende plaat, maar reken eens uit. De rijksbegroting telt tientallen miljarden euro's. Eén procent daarvan is een substantieel bedrag dat de gezondheid van Nederlanders écht vooruit kan helpen. Het idee erachter: gezondheid is geen zaak van alleen zorg, maar van ruimtelijke ordening, onderwijs, sociale zaken, infrastructuur en zelfs financiën. Als elke minister daaraan bijdraagt, ontstaat er een breed draagvlak. ### Waarom dit relevant is voor ouderen Voor senioren is dit thema extra belangrijk. Zij hebben vaker te maken met gezondheidsproblemen, eenzaamheid en een groeiende behoefte aan ondersteuning. Persoonlijke alarmsystemen zijn een concreet voorbeeld van hoe gezondheid en veiligheid samenkomen. Maar echte preventie begint bij een samenleving die gezond ouder worden stimuleert. Denk aan veilige wandelpaden, betaalbare gezonde voeding en buurthuizen waar ouderen elkaar ontmoeten. Dat zijn geen medische ingrepen, maar ze voorkomen wel dat mensen in het ziekenhuis belanden. "Voorkomen is beter dan genezen," zeggen ze wel eens. En dat geldt zeker voor onze ouderen. ### Lokale initiatieven als motor Wat Wijma en Héman vooral willen, is dat de overheid niet alles dicteert. Lokale initiatieven weten zelf het beste wat nodig is. Zij verdienen de ruimte om te experimenteren, zonder meteen verstrikt te raken in regels. - **Buurtprojecten:** Van gezamenlijke kookavonden tot beweeggroepen voor 65-plussers. - **Technologie:** Persoonlijke alarmen die niet alleen noodoproepen doorsturen, maar ook dagelijkse beweging stimuleren. - **Samenwerking:** Wijkverpleegkundigen, gemeenten en vrijwilligers die de handen ineenslaan. > "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal." – Sjaak Wijma en René Héman ### Een andere manier van denken De oproep van Wijma en Héman is niet zomaar een beleidsadvies. Het is een uitnodiging om anders te kijken naar gezondheid. Niet als een kostenpost, maar als een investering. Niet als een taak voor één ministerie, maar als een gedeelde verantwoordelijkheid. Voor professionals in de ouderenzorg betekent dit dat ze verder moeten kijken dan hun eigen vakgebied. Samenwerken met woningcorporaties, buurtsportcoaches en technologiebedrijven wordt steeds belangrijker. Alleen zo bouw je aan een omgeving waarin senioren veilig en gezond kunnen leven. ### Wat betekent dit concreet? Als alle ministeries 1 procent van hun budget vrijmaken, kan dat leiden tot: - Meer geld voor preventieprojecten in wijken met veel ouderen. - Betere afstemming tussen zorg en welzijn. - Innovatieve oplossingen zoals slimme persoonlijke alarmen die gezondheidsdata delen met zorgverleners (uiteraard met toestemming). Het is een ambitieus plan, maar volgens Wijma en Héman noodzakelijk. De vergrijzing zet door, en de zorgvraag stijgt. Alleen door breed te investeren in gezondheid kunnen we die toekomst aan. ### Tot slot De boodschap is duidelijk: gezondheid is van ons allemaal. Niet alleen van Den Haag, niet alleen van de zorg, maar van iedereen die om ouderen geeft. Laten we die handschoen oppakken – met ruimte voor lokale initiatieven en een beetje lef van onze beleidsmakers.