Gezondheid is van ons allemaal: Wijma en Héman pleiten voor 1% van alle ministeries

Margriet Bos · 2026-10-06

### Een nieuwe kijk op gezondheidsbeleid Stel je voor: elke ministerie draagt 1% van zijn budget bij aan gezondheid. Klinkt dat als een droom? Voor Sjaak Wijma en René Héman is het de enige logische stap. Zij vinden dat 'health in all policies' veel te groot is voor het ministerie van VWS alleen. "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal," zeggen ze. En dat is precies waar het om draait. Gezondheid ontstaat niet alleen in de spreekkamer van de huisarts. Het ontstaat op straat, op school, op het werk en in de supermarkt. Overal eigenlijk. ### Lokale initiatieven borrelen In het hele land gebeurt al van alles. Buurtmoestuinen, wandelgroepen, gezonde schoolkantines – het bruist van de lokale initiatieven. Mensen nemen het heft in eigen hand. Maar volgens Wijma en Héman krijgen die initiatieven te weinig ruimte om te groeien. > "We moeten niet blijven praten over gezondheid, we moeten het doen. En dat begint bij het geven van vertrouwen aan de mensen die het verschil maken." Die vrije experimenteerruimte is essentieel. Want wat werkt in de ene wijk, werkt misschien niet in de andere. Door ruimte te geven aan lokale projecten, kunnen we veel sneller leren wat écht helpt. ### Waarom 1% van alle ministeries? Het voorstel is simpel: elk ministerie reserveert 1% van zijn begroting voor gezondheidsbevordering. Dat betekent dat niet alleen VWS, maar ook Infrastructuur, Onderwijs, Economische Zaken en zelfs Defensie bijdragen. Zo wordt gezondheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid. - **Infrastructuur** kan zorgen voor meer wandel- en fietspaden. - **Onderwijs** kan gezonde voeding en beweging structureel in het curriculum opnemen. - **Economische Zaken** kan gezonde bedrijven stimuleren. - **Sociale Zaken** kan armoede aanpakken, een van de grootste oorzaken van gezondheidsverschillen. Het mes snijdt aan twee kanten: het bevordert de volksgezondheid én het vermindert de druk op de zorg. Want zoals Héman zegt: "Voorkomen is beter dan genezen, en ook nog eens goedkoper." ### Wat betekent dit voor jou? Misschien denk je: mooi plan, maar wat merk ik ervan? Nou, heel veel. Als gezondheid echt overal wordt meegenomen, dan: - Krijg je meer mogelijkheden om gezond te leven in je eigen omgeving. - Wordt de zorg niet alleen betaalbaarder, maar ook menselijker. - Krijg je als professional meer ruimte om initiatieven te ontplooien. En dat is hard nodig. De zorgkosten stijgen, de vergrijzing neemt toe en de gezondheidsverschillen worden groter. Alleen met een brede aanpak kunnen we het tij keren. ### De uitdaging Natuurlijk is het niet makkelijk. Ministeries werken vaak in silo's. Samenwerken over de grenzen van departementen heen is lastig. Maar volgens Wijma en Héman is het nu of nooit. "We kunnen niet blijven wachten tot het te laat is. De samenleving vraagt erom." Laten we dus die handschoen oppakken. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. Gezondheid is van ons allemaal. En dat begint bij de keuze om het samen te doen.