Gezondheid is van ons allemaal: Waarom lokale initiatieven de sleutel zijn

Margriet Bos · 2026-10-06

Het borrelt in de samenleving van de lokale initiatieven die gezondheid bevorderen. Buurtmoestuinen, wandelgroepen voor senioren, kookworkshops in wijkcentra – overal zie je mensen die zelf de handen uit de mouwen steken. Toch ontbreekt een duidelijke route naar 'health in all policies'. Sjaak Wijma en René Héman vinden dat daar verandering in moet komen. Hun boodschap is helder: gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal. ### Een grotere opgave dan één ministerie aankan Wijma en Héman stellen dat de opgave om gezondheid in alle beleidsterreinen te verankeren te groot is voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) alleen. "Health in all policies is veel te grote opgave voor VWS alleen," zeggen ze. Het vraagt om een gezamenlijke inspanning van alle ministeries. Denk aan Infrastructuur, Onderwijs, Sociale Zaken en zelfs Financiën. Elk besluit dat genomen wordt, heeft invloed op de gezondheid van mensen. Neem bijvoorbeeld het stimuleren van fietsen naar het werk. Dat is niet alleen een kwestie van gezondheid, maar ook van infrastructuur en ruimtelijke ordening. Of denk aan het terugdringen van eenzaamheid onder ouderen. Dat raakt aan welzijn, maar ook aan wonen en mobiliteit. ### Experimenteerruimte voor lokale initiatieven Volgens Wijma en Héman moeten lokale initiatieven veel meer ruimte krijgen om te experimenteren. Nu lopen ze vaak vast in regelgeving of gebrek aan financiering. Terwijl juist die initiatieven dichtbij mensen staan en snel resultaat boeken. Ze pleiten voor een vrije experimenteerruimte, waarin gemeenten en organisaties zelf kunnen bepalen wat werkt. Dat betekent niet dat er geen kaders nodig zijn. Wel dat de regels niet verstikkend moeten werken. Laat mensen vooral doen waar ze goed in zijn: zorgen voor hun eigen omgeving. ### 1 procent van elke begroting Het meest opvallende voorstel: alle ministeries zouden 1 procent van hun begroting moeten reserveren voor gezondheidsbevordering. Dat klinkt ambitieus, maar het is eigenlijk heel logisch. Gezondheid is geen kostenpost, het is een investering. Als mensen gezonder leven, bespaart dat de samenleving op de lange termijn miljarden euro's aan zorgkosten. > "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal." – Sjaak Wijma en René Héman Die 1 procent kan bijvoorbeeld naar preventie, naar leefstijlprogramma's of naar het ondersteunen van lokale initiatieven. Het mooie is: elk ministerie draagt bij, dus het wordt een gedeelde verantwoordelijkheid. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als professional in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen, zie je dagelijks hoe belangrijk gezondheid en zelfredzaamheid zijn. Misschien werk je met mensen die thuis wonen en een persoonlijk alarm gebruiken. Juist voor hen is een gezonde leefomgeving cruciaal. Denk aan voldoende beweging, sociale contacten en toegankelijke zorg. De oproep van Wijma en Héman sluit daar naadloos bij aan. Door lokale initiatieven te steunen en gezondheid centraal te stellen in alle beleid, kunnen we ervoor zorgen dat ouderen langer veilig en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Dat is niet alleen een taak van de overheid, maar van ons allemaal. ### Concreet aan de slag Wat kun jij doen? Begin klein. Kijk eens naar de mogelijkheden in jouw gemeente. Is er een buurtnetwerk dat ouderen ondersteunt? Kun je samenwerken met een welzijnsorganisatie? Of misschien kun je zelf een initiatief starten dat bewegen voor senioren stimuleert. - **Verken de behoeften**: Praat met ouderen in je omgeving. Wat missen zij? - **Zoek samenwerking**: Werk samen met gemeente, zorgverzekeraars en lokale ondernemers. - **Denk aan preventie**: Voorkomen is beter dan genezen. Investeer in leefstijl en veiligheid. - **Deel successen**: Laat zien wat werkt, zodat anderen kunnen leren. Het idee van 'health in all policies' is niet nieuw, maar de urgentie is dat wel. Laten we samen zorgen dat gezondheid echt van ons allemaal wordt.