Gezondheid is van ons allemaal: waarom elk ministerie 1% moet bijdragen

Margriet Bos · 2026-10-06

### Een breed gedragen visie op gezondheid Stel je voor: een samenleving waarin gezondheid niet alleen de verantwoordelijkheid is van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), maar van alle ministeries. Dat is de kern van 'Health in All Policies' (HIAP). Sjaak Wijma en René Héman, beiden ervaren bestuurders in de zorg, vinden dat HIAP veel te groot is voor VWS alleen. "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal," benadrukken ze. ### Lokale initiatieven bloeien, maar missen richting Overal in het land ontstaan mooie initiatieven die de gezondheid bevorderen. Denk aan buurtmoestuinen, wandelgroepen voor ouderen, of programma's die eenzaamheid aanpakken. Deze initiatieven borrelen op in wijken, dorpen en steden. Toch ontbreekt een duidelijke route om ze structureel te ondersteunen en op te schalen. Wijma en Héman pleiten daarom voor een vrije experimenteerruimte. Laat lokale pioniers hun gang gaan, zonder verstikkende regels. Zo kunnen ze ontdekken wat echt werkt. ### 1% van elke begroting voor gezondheid Om HIAP echt van de grond te tillen, stellen Wijma en Héman een gedurfd voorstel voor: elk ministerie reserveert 1 procent van zijn begroting voor gezondheidsbevordering. Dat betekent dat niet alleen VWS, maar ook ministeries van Infrastructuur, Onderwijs, Sociale Zaken en zelfs Financiën bijdragen. Het klinkt misschien radicaal, maar het idee is simpel: gezondheid is een fundament voor alles. Gezonde mensen kunnen beter leren, werken en participeren. > "Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal." - Sjaak Wijma en René Héman ### Waarom dit werkt - **Brede verantwoordelijkheid**: Als alle ministeries meedoen, wordt gezondheid een vanzelfsprekend onderdeel van elk beleidsterrein. - **Duurzame financiering**: 1 procent van elke begroting zorgt voor een stabiele stroom van middelen, zonder jaarlijkse politieke onderhandelingen. - **Lokale innovatie**: Door experimenteerruimte te bieden, kunnen gemeenschappen zelf oplossingen bedenken die passen bij hun unieke situatie. - **Preventie centraal**: In plaats van ziektes achteraf te behandelen, investeren we in het voorkomen ervan. Dat bespaart uiteindelijk miljarden euro's. ### Van praten naar doen Het mooie is: er is al heel veel energie. Mensen willen gezonder leven, maar worden vaak geremd door systeemregels. Denk aan een buurtinitiatief dat geen subsidie krijgt omdat het niet in een hokje past. Of een school die geen gezonde lunch kan aanbieden omdat het budget elders naartoe gaat. Met de 1%-regel en experimenteerruimte kunnen we die barrières slechten. ### Wat betekent dit voor jou? Als professional in de ouderenzorg of persoonsalarmering zie je dagelijks hoe belangrijk gezondheid is. Misschien werk je met senioren die vallen, eenzaam zijn of chronische aandoeningen hebben. HIAP kan helpen om die problemen bij de wortel aan te pakken. Bijvoorbeeld door veilige looproutes, sociale ontmoetingsplekken en technologie die zelfredzaamheid bevordert. Zo draagt iedereen een steentje bij. ### De weg vooruit Wijma en Héman roepen op tot actie. Wacht niet op Den Haag, maar begin lokaal. Zoek samenwerking met andere domeinen: wonen, welzijn, vervoer. En vraag je af: hoe kan mijn werk bijdragen aan een gezondere samenleving? Want gezondheid is van ons allemaal. Laten we er samen werk van maken. *Wat is jouw idee om gezondheid breder te verankeren? Deel het en inspireer anderen.*