Gezondheid is van ons allemaal: waarom 1% van elke begroting het verschil maakt

Margriet Bos · 2026-10-06

### Het probleem: gezondheid is te belangrijk om alleen aan VWS over te laten Stel je voor: je buurt heeft een wandelclub, een moestuin en een praatgroep voor eenzame ouderen. Allemaal initiatieven die gezondheid bevorderen. Maar zonder duidelijke route vanuit de overheid blijven het losse eilandjes. Sjaak Wijma en René Héman vinden dat het anders moet. Zij pleiten voor 'health in all policies' – gezondheid meenemen in élk beleidsterrein. En dat is volgens hen veel te grote opgave voor het ministerie van VWS alleen. > “Gezondheid is niet van VWS, het is van ons allemaal.” Die uitspraak raakt de kern. Gezondheid ontstaat niet in de spreekkamer van de huisarts, maar in de wijk, op het werk, op school en in het groen. Toch wordt het vaak als een exclusief thema van Volksgezondheid gezien. ### Lokale initiatieven verdienen vrije ruimte In het hele land borrelt het van lokale projecten die mensen gezonder maken. Denk aan buurtontbijten voor senioren, beweegtuinen en fietslessen voor volwassenen. Deze initiatieven werken vaak beter dan landelijke campagnes, omdat ze aansluiten bij de behoeften van de mensen zelf. Maar ze lopen tegen regels en gebrek aan financiering aan. Wijma en Héman willen dat deze initiatieven een vrije experimenteerruimte krijgen. Geen eindeloze aanvraagprocedures, maar vertrouwen en ruimte om te doen wat werkt. Zo kunnen succesvolle aanpakken zich bewijzen en vervolgens breder worden uitgerold. ### 1% van elke begroting voor gezondheid Het meest concrete voorstel: alle ministeries reserveren 1 procent van hun begroting voor gezondheidsbevordering. Dat klinkt misschien als een druppel op een gloeiende plaat, maar reken eens uit. De rijksbegroting bedraagt honderden miljarden euro's. Eén procent daarvan is een substantieel bedrag dat structureel geïnvesteerd kan worden in preventie. Waarom 1 procent? Omdat gezondheid niet alleen een zaak is van zorg, maar van álle sectoren: - **Infrastructuur:** meer wandel- en fietspaden in plaats van autowegen. - **Ruimtelijke ordening:** groen in de wijk, zodat mensen naar buiten gaan. - **Onderwijs:** lessen over voeding en bewegen, maar ook mentale weerbaarheid. - **Sociale zaken:** armoedebestrijding, want armoede maakt ziek. - **Economische zaken:** werkgevers stimuleren om gezond werken mogelijk te maken. Door elk ministerie 1 procent te laten bijdragen, wordt gezondheid een gedeelde verantwoordelijkheid. Geen losse potjes, maar een structurele aanpak. ### Waarom dit ook voor jou als professional belangrijk is Als professional in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen zie je dagelijks hoe belangrijk het is dat senioren zich veilig en gezond voelen. Een persoonlijk alarm is een hulpmiddel, maar echte gezondheid ontstaat door een omgeving die uitnodigt tot bewegen, contact en zelfredzaamheid. Beleid dat gezondheid in alle sectoren meeneemt, versterkt precies dat. Misschien denk je: wat kan ik doen? Begin klein. Praat met je gemeente over een beweegtuin in de buurt. Vraag aandacht voor eenzame ouderen. Of deel dit verhaal met beleidsmakers. Want zoals Wijma en Héman zeggen: gezondheid is van ons allemaal. ### Conclusie: van eilandjes naar een beweging De oproep van Wijma en Héman is helder: geef lokale initiatieven de ruimte en zorg dat elk ministerie 1 procent van zijn budget reserveert voor gezondheid. Dat is geen kostenpost, maar een investering in een gezondere, veerkrachtigere samenleving. En jij kunt daar als professional een rol in spelen – door te pleiten voor preventie en door zelf het goede voorbeeld te geven.