Hoe een 'feminien ecosysteem' de zorg voor vrouwen én mannen kan veranderen

Margriet Bos · 2026-09-03

Stel je eens voor dat we de gezondheidszorg echt vanuit een ander perspectief gaan bekijken. Niet als een verzameling losse specialismen, maar als een levend systeem dat met elkaar verbonden is. Dat is precies wat initiatiefnemers Hanneke Takkenberg en Jeanine Roeters van Lennep van het Netherlands Women's Health Research & Innovation Center voor ogen hebben. Vanuit het Erasmus MC willen ze een 'feminien ecosysteem' bouwen. En nee, dat gaat niet alleen over vrouwen. ### Wat is een 'feminien ecosysteem' eigenlijk? Het klinkt misschien als een modewoord, maar de gedachte erachter is verrassend concreet. In plaats van te focussen op één ziekte of één orgaan, kijkt dit ecosysteem naar de hele levensloop van een vrouw. Van de eerste menstruatie tot de overgang en alles wat daarna komt. Het draait om verbinding – tussen onderzoekers, artsen, patiënten en technologie. En het mooie is: wanneer dit systeem beter werkt voor vrouwen, profiteert iedereen daarvan. Want zoals Hanneke en Jeanine het zelf zeggen: “Als vrouwen gezonder zijn, leven mannen ook langer en gelukkiger.” Die uitspraak blijft even hangen, vind je niet? Het zet je aan het denken over hoe gezondheid in een gezin of relatie eigenlijk werkt. Is het niet zo dat wanneer één persoon worstelt, dat het hele systeem beïnvloedt? Een vrouw die bijvoorbeeld langdurig last heeft van onbegrepen klachten, dat heeft impact op haar partner, op haar kinderen, op haar werk. Het is nooit een geïsoleerd probleem. ### De praktische uitdagingen Nu is het natuurlijk prachtig om zo'n visie te hebben, maar de praktijk is weerbarstig. De zorgsector staat onder enorme druk. Wachtlijsten groeien, personeelstekorten zijn groot en de administratieve last wordt alsmaar zwaarder. Het idee om dan ook nog een compleet nieuw ecosysteem op te bouwen, kan voelen als nog een taak erbij. De vraag is: wie gaat dit betalen? Wie heeft de tijd en de energie om dit van de grond te krijgen? - Er is behoefte aan meer gespecialiseerde kennis over vrouwspecifieke aandoeningen - Onderzoek naar medicatie moet vaker rekening houden met hormonale schommelingen - Preventie begint vaak te laat, omdat klachten niet serieus worden genomen - De doorverwijzing tussen huisarts en specialist kan veel soepeler Je merkt het, het zijn geen kleine uitdagingen. Toch zijn Hanneke en Jeanine ervan overtuigd dat het anders kan. En moet. Want het huidige systeem is vaak gebaseerd op onderzoek dat voornamelijk bij mannen is gedaan. Dat leidt tot verkeerde diagnoses, onjuiste medicatiedoseringen en veel onnodig leed. ### Een blik op de toekomst Wat als we het wel voor elkaar krijgen? Een gezondheidssysteem dat écht luistert naar het vrouwelijk lichaam. Waar een klacht niet meteen wordt afgedaan als 'stress' of 'tussen de oren'. Waar preventie begint bij voorlichting op school en doorgaat tot op hoge leeftijd. Het zou betekenen dat vrouwen jarenlang gezonder blijven, langer kunnen werken en meer regie over hun eigen leven houden. En dat effect strekt zich uit. Gezondere vrouwen zorgen voor gezondere gezinnen. Ze kunnen langer voor hun ouders zorgen, zijn meer betrokken in hun gemeenschap en dragen bij aan een vitalere samenleving. Die gedachte, dat investeren in de gezondheid van de ene helft van de bevolking de andere helft ook ten goede komt, dat is de kern van hun visie. Het is geen nul som spel. Iedereen wint. Dus de volgende keer als je hoort over initiatieven voor betere vrouwengezondheid, denk dan niet meteen: dat is alleen voor vrouwen. Denk aan de partners, de zonen, de vaders, de collega's. Denk aan een samenleving waar we allemaal de vruchten van plukken. Het begint met een simpele, maar revolutionaire gedachte: door voor vrouwen te zorgen, zorgen we voor iedereen.