Dit 'feminien ecosysteem' kan de gezondheid van vrouwen radicaal verbeteren

Margriet Bos · 2026-09-03

Stel je even voor: een wereld waarin de gezondheidszorg voor vrouwen niet langer achterloopt, maar juist voorop loopt. Waarin onderzoek, preventie en behandeling perfect op vrouwen zijn afgestemd. Dat is de droom van Hanneke Takkenberg en Jeanine Roeters van Lennep van het Netherlands Women’s Health Research & Innovation Center, en ze zijn er serieus mee aan de slag. Vanuit het Erasmus MC willen ze een zogenaamd 'feminien ecosysteem' bouwen. Klinkt misschien wat abstract, maar het idee is eigenlijk heel concreet. Het gaat om een compleet netwerk waarin alles draait om de gezondheid van vrouwen – van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek tot de dagelijkse praktijk in de spreekkamer. ### Waarom hebben we een apart ecosysteem nodig? Dat is een terechte vraag. Het antwoord is simpel en schokkend tegelijk: het medische vakgebied is historisch gezien vooral gebaseerd op onderzoek bij mannen. Symptomen bij vrouwen worden vaak anders ervaren of genegeerd, medicijnen kunnen een andere werking hebben, en hele levensfasen zoals zwangerschap en de overgang zijn lang onderbelicht gebleven. Het resultaat? Vrouwen krijgen soms later de juiste diagnose, behandelingen zijn minder effectief, en veel onnodig lijden blijft onopgemerkt. Takkenberg en Roeters van Lennep willen die ongelijkheid doorbreken. Ze zeggen niet voor niets: “Als vrouwen gezonder zijn, leven mannen ook langer en gelukkiger.” Gezondheid is geen nul-som spel; investeren in de helft van de bevolking komt uiteindelijk iedereen ten goede. ### Hoe ziet dat 'feminien ecosysteem' er in de praktijk uit? Het is geen magisch iets dat je kunt aanwijzen. Het is meer een nieuwe manier van denken en samenwerken. Denk aan: - Onderzoek dat specifiek kijkt naar hoe ziekten bij vrouwen verlopen. - Opleidingen voor zorgprofessionals die meer aandacht besteden aan vrouwspecifieke klachten. - Betere toegang tot preventieve zorg, zoals screenings op borstkanker of hart- en vaatziekten. - Een sterke community van onderzoekers, artsen, patiënten en innovators die kennis delen. Het doel is om van losse initiatieven een samenhangend geheel te maken. Zodat een doorbraak in het lab sneller zijn weg vindt naar de patiënt, en ervaringen uit de spreekkamer weer terugvloeien naar de onderzoekers. Het gaat om het sluiten van de cirkel. ### De uitdagingen zijn reëel Natuurlijk staan er hobbels op de weg. Zo'n systeemverandering vraagt om investeringen, zowel in tijd als in geld. Het vraagt ook om een mentaliteitsverandering binnen de hele zorgsector. Maar de initiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat de kosten van níét investeren op de lange termijn veel hoger zijn. Denk aan zorgkosten door late diagnoses, verlies van arbeidsproductiviteit en, het allerbelangrijkste, vermijdbaar menselijk leed. Het mooie is: ze beginnen niet vanaf nul. Er is al zoveel kennis en er zijn al zoveel bevlogen mensen. Het ‘feminien ecosysteem’ wil al die losse krachten bundelen en versterken. Het is een kwestie van verbinden en versnellen. Wat het uiteindelijk oplevert? Hopelijk een toekomst waarin elke vrouw de zorg krijgt die ze verdient, op het moment dat ze die nodig heeft. Een toekomst waarin gezondheidsverschillen kleiner worden, niet groter. Dat is een doel waar we met z'n allen achter kunnen staan.