FACT-teams zonder psychiater: de verborgen crisis in de ggz

Margriet Bos · 2026-10-07

### De stille verschuiving in de ggz Stel je voor: je werkt in een FACT-team en begeleidt mensen met ernstige psychische problemen. Maar er is geen psychiater of gz-psycholoog bij het team betrokken. Dat gebeurt vaker dan je denkt. De richtlijn schrijft voor dat er altijd een psychiater of gz-psycholoog aangehaakt is, maar in de praktijk wijkt men daar regelmatig van af. Waarom? En wat betekent dat voor de kwaliteit van zorg? ### Waarom het misgaat Er zijn meerdere redenen waarom dit gebeurt. Een tekort aan psychiaters en gz-psychologen is een belangrijke factor. Er zijn simpelweg niet genoeg specialisten beschikbaar om alle FACT-teams te ondersteunen. Daarnaast is er soms sprake van onduidelijke afspraken binnen de organisatie. Wie is verantwoordelijk voor wat? En wie houdt toezicht op de naleving van de richtlijn? Het ontbreekt vaak aan duidelijke structuren. > “We doen ons best, maar zonder psychiater missen we essentiële expertise,” zegt een ervaren sociaal werker. ### De gevolgen voor cliënten Wat betekent dit voor de mensen die zorg ontvangen? Zonder psychiater of gz-psycholoog kan de diagnostiek minder scherp zijn. Medicatie wordt voorgeschreven zonder gedegen psychiatrische evaluatie. Crisissituaties worden minder goed opgevangen. Kortom, de kwaliteit van zorg komt onder druk te staan. En dat terwijl FACT-teams juist bedoeld zijn om integrale zorg te bieden aan mensen met complexe problemen. ### Wat kun je doen? Als professional in de ggz of het sociaal werk kun je een aantal dingen doen om de situatie te verbeteren: - **Signaleer en bespreek**: kaart het gemis van een psychiater of gz-psycholoog aan binnen je team en bij het management. - **Zoek samenwerking**: kijk of er mogelijkheden zijn om een psychiater op afstand te consulteren, bijvoorbeeld via videobellen. - **Ken de richtlijnen**: zorg dat je op de hoogte bent van de geldende richtlijnen en wat er van je verwacht wordt. - **Blijf leren**: volg bijscholing over psychiatrische aandoeningen, zodat je zelf beter toegerust bent. ### Een oproep tot verandering Het is tijd dat we deze kwestie serieus nemen. De richtlijn is er niet voor niets. Psychiatrische expertise is onmisbaar in de zorg voor mensen met ernstige psychische problemen. Laten we samen werken aan oplossingen, zodat elk FACT-team kan beschikken over de benodigde expertise. Want goede zorg begint met de juiste mensen aan tafel. *Margriet Bos is expert op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Ze schrijft regelmatig over ontwikkelingen in de zorg.*