FACT-teams zonder psychiater: De stille crisis in de ggz

Margriet Bos · 2026-10-07

### Het probleem: Zorg zonder de juiste expertise Stel je voor: je werkt in de ggz of als sociaal werker, en je krijgt te maken met complexe psychiatrische problemen. Je doet je best, maar er is geen psychiater of gz-psycholoog beschikbaar om mee te denken. Dit gebeurt steeds vaker binnen FACT-teams (Flexible Assertive Community Treatment). De richtlijn schrijft voor dat er altijd een psychiater of gz-psycholoog betrokken moet zijn, maar in de praktijk wordt hier vaak van afgeweken. Waarom is dat een probleem? Zonder de juiste expertise loop je als team het risico dat ernstige psychiatrische aandoeningen niet goed worden herkend of behandeld. Patiënten kunnen hierdoor onnodig lijden, en jij als professional krijgt te maken met ethische dilemma's en werkdruk. ### Waarom het misgaat Er zijn meerdere redenen waarom FACT-teams zonder psychiater werken. Een tekort aan psychiaters en gz-psychologen is een belangrijke factor. Daarnaast is er soms onvoldoende budget om deze dure professionals aan te trekken. Maar ook organisatorische keuzes spelen een rol: sommige teams denken het zonder te kunnen, of er is geen duidelijkheid over de verantwoordelijkheden. > "We doen ons best, maar zonder psychiater missen we essentiële kennis. Het voelt als varen zonder kompas." – Een FACT-medewerker ### De gevolgen voor jou en je patiënten Als je zonder psychiater werkt, merk je dat je vaker twijfelt over diagnoses en behandelingen. Je kunt niet altijd de juiste medicatie voorschrijven, en bij crisissituaties moet je improviseren. Dit leidt tot stress en kan uiteindelijk leiden tot burn-out. Voor patiënten betekent het dat ze niet de zorg krijgen die ze verdienen. De kwaliteit van zorg komt in het gedrang, en dat is een slechte zaak. ### Wat kun je doen? - **Praat erover**: bespreek de situatie met je leidinggevende en collega's. Vaak is men zich niet bewust van de ernst. - **Zoek samenwerking**: kijk of je een psychiater of gz-psycholoog kunt consulteren, al is het op afstand. - **Ken de richtlijnen**: zorg dat je op de hoogte bent van de geldende richtlijnen en wijs op het belang ervan. - **Vraag om ondersteuning**: als er geen psychiater is, vraag dan om extra training en begeleiding. ### Een oproep aan de sector Het is tijd dat we deze kwestie serieus nemen. FACT-teams zijn essentieel voor de zorg aan mensen met ernstige psychische problemen. Zonder de juiste expertise doen we hen tekort. Laten we ervoor zorgen dat elke FACT-team toegang heeft tot een psychiater of gz-psycholoog, zodat we samen de beste zorg kunnen bieden. Herken jij dit? Deel je ervaringen en laten we samen werken aan een oplossing.