FACT-teams zonder psychiater: de verborgen crisis in de ggz

Margriet Bos · 2026-10-07

### De richtlijn die vaak wordt genegeerd Veel ggz-medewerkers en sociaal werkers verlenen dagelijks zorg en ondersteuning vanuit FACT-teams zonder dat er een psychiater of gz-psycholoog is aangehaakt. Dat blijkt uit signalen uit het veld. Terwijl de richtlijn juist voorschrijft dat er altijd een psychiater of gz-psycholoog betrokken moet zijn bij de behandeling van mensen met ernstige psychische aandoeningen. Je kunt je voorstellen wat dat betekent. Mensen met complexe problematiek krijgen zorg van professionals die niet altijd de juiste bevoegdheid hebben om medicatie voor te schrijven of om crisissituaties goed in te schatten. Dat kan leiden tot gevaarlijke situaties. ### Waarom dit gebeurt Er zijn meerdere redenen waarom FACT-teams zonder psychiater werken. Denk aan: - **Personeelstekorten:** er zijn simpelweg niet genoeg psychiaters en gz-psychologen beschikbaar. - **Financiële druk:** zorginstellingen moeten bezuinigen en kiezen er dan voor om dure functies niet in te vullen. - **Gebrek aan toezicht:** de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) handhaaft de richtlijn niet streng genoeg. > “We doen ons best, maar zonder psychiater missen we essentiële kennis en bevoegdheden,” zegt een anonieme FACT-medewerker. ### De gevolgen voor cliënten Als er geen psychiater of gz-psycholoog is aangehaakt, kunnen cliënten niet de juiste diagnose krijgen. Medicatie wordt soms voorgeschreven door huisartsen die niet gespecialiseerd zijn. En in crisissituaties moet er vaak worden opgeschaald naar de politie of de crisisdienst, wat veel stress oplevert. Bovendien voelen medewerkers zich onzeker en overbelast. Ze moeten taken uitvoeren waarvoor ze niet zijn opgeleid, zoals het beoordelen van suïciderisico’s of het opstellen van behandelplannen. Dat leidt tot burn-out en verloop. ### Wat er moet veranderen Om de kwaliteit van zorg te waarborgen, zijn er concrete stappen nodig: - **Meer opleidingsplekken** voor psychiaters en gz-psychologen, zodat er meer specialisten komen. - **Betere financiering** van FACT-teams, zodat er altijd een psychiater of gz-psycholoog kan worden ingezet. - **Strenger toezicht** door de IGJ, met boetes voor instellingen die de richtlijn niet naleven. - **Taakherschikking** waarbij gespecialiseerde verpleegkundigen meer bevoegdheden krijgen, maar altijd onder supervisie van een psychiater. ### Hoe je zelf kunt bijdragen Als professional in de ggz kun je het verschil maken. Praat met je leidinggevende als je merkt dat er geen psychiater betrokken is. Vraag om supervisie en bijscholing. En meld misstanden bij de IGJ als het echt misgaat. Door samen te werken en te blijven pleiten voor de juiste zorg, kunnen we voorkomen dat FACT-teams door het ijs zakken. Want goede zorg voor kwetsbare mensen mag nooit een kostenpost zijn.