FACT-teams zonder psychiater: de stille crisis in de ggz

Margriet Bos · 2026-10-07

### De richtlijn die vaak niet wordt gevolgd Veel ggz-medewerkers en sociaal werkers bieden dagelijks zorg en ondersteuning via FACT-teams. Maar er is een probleem: een psychiater of gz-psycholoog is vaak niet aangesloten, terwijl dat volgens de richtlijn wel zou moeten. Je hoort het overal: het team draait door, maar de specialistische expertise ontbreekt. Hoe kan dat? En wat betekent het voor de kwaliteit van zorg? Laten we eerlijk zijn: het is een tikkende tijdbom. ### Waarom het misgaat FACT staat voor Flexible Assertive Community Treatment. Het idee is simpel: mensen met ernstige psychische problemen krijgen zorg op maat, dichtbij huis. Een multidisciplinair team, inclusief psychiater, is de norm. Maar in de praktijk zien we iets anders. - **Personeelstekorten** – er zijn simpelweg te weinig psychiaters en gz-psychologen. - **Budgettaire beperkingen** – teams moeten rondkomen met minder geld. - **Onduidelijke verantwoordelijkheden** – wie is waarvoor verantwoordelijk? Het gevolg: sociaal werkers en verpleegkundigen doen hun best, maar missen de expertise om complexe psychiatrische problemen goed in te schatten. En dat terwijl de richtlijn zo duidelijk is. ### Wat zijn de risico's? Zonder psychiater of gz-psycholoog kunnen teams niet altijd de juiste diagnose stellen. Medicatie wordt voorgeschreven zonder gedegen psychiatrische evaluatie. Crisissituaties escaleren omdat niemand de bevoegdheid heeft om in te grijpen. Patiënten lijden, en medewerkers raken overbelast. Een sociaal werker vertelde me onlangs: *"Ik doe mijn best, maar ik ben geen psychiater. Soms voel ik me machteloos."* Dat raakt me. Mensen doen hun werk met hart en ziel, maar het systeem laat hen in de steek. ### Hoe lossen we dit op? Het begint met erkenning. We moeten stoppen met doen alsof het goed gaat. De richtlijn is er niet voor niets. Dus wat kunnen we doen? - **Investeer in opleiding** – leid meer psychiaters en gz-psychologen op. - **Herverdeel budgetten** – zorg dat FACT-teams de juiste mensen kunnen aantrekken. - **Versterk samenwerking** – zorg voor duidelijke afspraken en back-up van specialisten. - **Luister naar het veld** – medewerkers weten precies waar het schuurt. Het is geen rocket science, maar het vereist lef. Lef om keuzes te maken en om te erkennen dat goede zorg niet gratis is. ### Een oproep tot actie Als we niets doen, zakt het FACT-team verder door het ijs. En dat kunnen we ons niet permitteren. Mensen met ernstige psychische problemen verdienen de best mogelijke zorg. Laten we dus samenwerken: beleidsmakers, zorginstellingen en professionals. Begin vandaag nog met het gesprek. Want uiteindelijk draait het om mensen, niet om regels.