FACT-teams onder druk: wat als de psychiater ontbreekt?

Margriet Bos · 2026-10-07

### Het groeiende probleem binnen FACT-teams Veel ggz-medewerkers en sociaal werkers bieden dagelijks zorg en ondersteuning via FACT-teams. Maar wat als de psychiater of gz-psycholoog ontbreekt? Volgens de richtlijnen zouden deze specialisten altijd aangehaakt moeten zijn. Toch gebeurt dat lang niet altijd. Het resultaat? Teams die het werk doen, maar zonder de benodigde expertise. En dat heeft gevolgen. ### Waarom dit gebeurt De redenen zijn divers. Soms is er simpelweg een tekort aan psychiaters. Andere keren is het een kwestie van geld: het inhuren van een psychiater kost al snel €150 tot €250 per uur. Voor veel organisaties is dat een flinke hap uit het budget. Daarnaast speelt er soms een gebrek aan bewustzijn over de richtlijnen. Medewerkers weten niet beter, of denken dat het wel losloopt. Maar het loopt niet altijd los. Zonder psychiatrische expertise kunnen teams risico's missen. Denk aan verkeerde diagnoses, medicatiefouten of crisissituaties die escaleren. Het is niet alleen een kwestie van kwaliteit, maar ook van veiligheid. ### De gevolgen voor cliënten en medewerkers Voor cliënten betekent het dat ze niet de zorg krijgen die ze verdienen. Ze lopen rond met klachten die niet goed worden begrepen. Voor medewerkers betekent het een enorme druk. Ze moeten beslissingen nemen die eigenlijk buiten hun expertise liggen. Dat leidt tot stress, burn-out en gevoelens van ontoereikendheid. > "We doen ons best, maar zonder rugdekking van een psychiater voelt het soms als varen zonder kompas," zegt een sociaal werker die anoniem wil blijven. ### Wat kun je doen? Gelukkig zijn er oplossingen. Hier zijn een paar praktische stappen die je kunt nemen: - **Zorg voor duidelijke richtlijnen.** Zorg dat iedereen binnen het team weet wanneer een psychiater of gz-psycholoog nodig is. Hang de richtlijnen zichtbaar op en bespreek ze regelmatig. - **Investeer in overleg.** Plan vaste momenten waarop een psychiater of gz-psycholoog aanschuift, ook al is het telefonisch. Dat hoeft niet dagelijks, maar wel structureel. - **Gebruik technologie.** Met videobellen kun je een expert op afstand inschakelen. Dat bespaart reistijd en kosten. - **Deel kennis.** Organiseer intervisiebijeenkomsten waarin medewerkers casussen bespreken. Zo leren ze van elkaars ervaringen. - **Vraag om ondersteuning.** Als het budget krap is, kaart het aan bij het management. Leg uit waarom het essentieel is. ### Een voorbeeld uit de praktijk Neem het team in Rotterdam. Daar besloot men om wekelijks een uur een psychiater in te schakelen voor consultatie. De kosten: ongeveer €200 per week. Maar de winst was groot: minder fouten, minder stress en tevreden cliënten. "Het voelt nu alsof we er niet alleen voor staan," aldus een teamleider. ### Conclusie Het FACT-team mag dan door het ijs zakken, dat betekent niet dat het einde verhaal is. Met de juiste maatregelen kun je ervoor zorgen dat de psychiater of gz-psycholoog weer aan boord komt. Het gaat om bewustwording, durven investeren en samenwerken. Uiteindelijk profiteren iedereen: de cliënten, de medewerkers en de organisatie als geheel. Dus, sta jij aan het roer van een FACT-team? Zorg dan dat je niet zonder kompas vaart. Want goede zorg begint bij goede ondersteuning.