Einde aan niet-gecontracteerde zorg: macht voor verzekeraars?

Margriet Bos · 2026-06-08

De nieuwe zorgminister Hermans heeft een plan gelanceerd dat de zorgwereld op zijn kop kan zetten. Hij wil namelijk een einde maken aan niet-gecontracteerde zorg. Dat betekent dat zorgverzekeraars straks nog meer kunnen bepalen welke behandelingen ze vergoeden. Klinkt dat als een goede ontwikkeling? Of worden verzekeraars nu te machtig? Het is een vraag die veel senioren en hun naasten bezighoudt. Want als je ouder wordt, wil je juist dat de zorg toegankelijk en betaalbaar blijft. Niemand zit te wachten op een situatie waarin je zorgverzekeraar bepaalt of je wel of niet naar een bepaalde specialist mag. Toch is dat precies wat er kan gebeuren. ## Wat verandert er precies? Op dit moment kun je als verzekerde nog kiezen voor zorg bij een niet-gecontracteerde aanbieder. Je krijgt dan wel een lagere vergoeding, maar de keuzevrijheid blijft bestaan. Minister Hermans wil hier een stokje voor steken. Hij stelt voor om niet-gecontracteerde zorg helemaal af te schaffen. Dat betekent dat je alleen nog zorg vergoed krijgt van zorgverleners die een contract hebben met jouw verzekeraar. - Verzekeraars krijgen meer controle over zorgkosten - Zorgaanbieders moeten scherpere afspraken maken over prijzen en kwaliteit - Verzekerden verliezen de vrijheid om buiten het contract om zorg te kiezen Het klinkt alsof verzekeraars eindelijk armslag krijgen om de kosten te beheersen. Maar is dat wel zo'n goed idee? ## De keerzijde van meer macht voor verzekeraars Aan de ene kant snap ik de gedachte wel. Zorgkosten stijgen enorm en we moeten ze onder controle houden. Maar aan de andere kant vraag ik me af: wie beschermt de patiënt? Als verzekeraars te veel macht krijgen, kunnen ze behandelingen weigeren die niet in hun straatje passen. Dat kan gevaarlijk zijn, vooral voor kwetsbare ouderen die afhankelijk zijn van specialistische zorg. Stel je voor: je hebt een zeldzame aandoening en de enige expert die je kan helpen werkt bij een niet-gecontracteerde kliniek. Dan sta je met lege handen. Of je moet zelf dokken, en dat is voor de meeste mensen niet te betalen. Het voelt alsof de zorg steeds meer een markt wordt, in plaats van een recht. > "Zorg is geen product, maar een basisbehoefte. Als we verzekeraars te veel macht geven, verliezen we de menselijke maat." - Margriet Bos, expert persoonsalarmering ## Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit extra belangrijk. Ouderen hebben vaak meerdere zorgverleners nodig: huisartsen, specialisten, fysiotherapeuten, thuiszorg. Als al die zorgverleners een contract moeten hebben met dezelfde verzekeraar, wordt het ingewikkeld. Sommige goede zorgverleners krijgen geen contract, omdat ze te duur zijn of niet aan bepaalde eisen voldoen. Dan sta je als senior voor de keuze: overstappen naar een andere verzekeraar of dure zorg zelf betalen. Gelukkig zijn er nog wel mogelijkheden om jezelf te beschermen. Kies bijvoorbeeld een zorgverzekering met ruime keuzevrijheid, ook al kost die iets meer. Of sluit je aan bij een patiëntenorganisatie die opkomt voor jouw belangen. En vergeet niet: je kunt altijd je stem laten horen. De Zorgvisie-poll van deze week vraagt naar jouw mening over dit plan. Doe mee en laat weten wat jij ervan vindt. ## Mijn advies: blijf kritisch Ik denk dat het belangrijk is om kritisch te blijven naar dit soort plannen. Ja, we moeten de zorg betaalbaar houden. Maar niet ten koste van de kwaliteit en toegankelijkheid. Verzekeraars hebben een belangrijke rol, maar ze mogen niet de enige stem krijgen. Laten we hopen dat de minister ook naar de patiënt luistert, voordat hij definitieve stappen zet. Wat vind jij? Moeten verzekeraars meer macht krijgen over welke zorg vergoed wordt? Of moeten we de keuzevrijheid van patiënten beschermen? Laat het me weten in de reacties. Samen kunnen we ervoor zorgen dat de zorg menselijk blijft, ook in een veranderend landschap.