De nieuwe verdeelregels voor de doorbraakmiljoenen: dit gaat er veranderen

Margriet Bos · 2026-08-10

De afgelopen maanden is er flink wat te doen geweest over de IZA-gelden. Die discussie heeft veel stof doen opwaaien, maar inmiddels is er een nieuwe ontwikkeling die minstens zo belangrijk is. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft namelijk nieuwe regels opgesteld voor de verdeling van de AZWA-doorbraakgelden. En die moeten ervoor zorgen dat het geld eerlijker wordt verdeeld. Er is maximaal 600 miljoen euro beschikbaar voor zorgvernieuwingsprojecten. Dat klinkt als een enorm bedrag, en dat is het ook. Maar de manier waarop dat geld tot nu toe werd toegewezen, zorgde voor scheve gezichten. Sommige regio's en zorginstellingen kregen relatief veel, terwijl anderen achter het net visten. Dat moet nu anders. ### Waarom de oude verdeling niet werkte Het probleem met de oude systematiek was dat er vooral werd gekeken naar de kwaliteit van de aanvraag. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk bleken grote organisaties met veel schrijfkracht een voordeel te hebben. Kleinere zorgaanbieders, die vaak juist de meest innovatieve ideeën hebben, kwamen er bekaaid vanaf. Daarnaast speelde er nog een ander issue: sommige regio's hadden simpelweg meer capaciteit om goede aanvragen in te dienen. Het gevolg was dat de geldstromen zich concentreerden in bepaalde delen van het land, terwijl andere gebieden met grote zorguitdagingen achterbleven. ### De nieuwe verdeelsleutel VWS heeft nu dus nieuwe regels opgesteld. De bedoeling is dat de verdeling transparanter en eerlijker wordt. Een van de belangrijkste wijzigingen is dat er niet langer alleen naar de aanvraag zelf wordt gekeken, maar ook naar de regionale zorgbehoefte. Dat betekent dat gebieden met een hogere zorgdruk meer kans maken op financiering. Daarnaast komt er een maximum aan het aantal aanvragen dat één organisatie kan indienen. Zo wordt voorkomen dat een handvol grote spelers het hele budget opslokt. Ook wordt er strenger gelet op de spreiding van de projecten over het hele land. - Meer aandacht voor regionale zorgbehoefte - Maximaal aantal aanvragen per organisatie - Strengere controle op spreiding over het land - Vereenvoudigde aanvraagprocedure voor kleinere partijen ### Wat betekent dit voor zorginstellingen? Voor zorginstellingen die een beroep willen doen op de doorbraakgelden, verandert er dus het nodige. Het is verstandig om je aanvraag niet alleen te richten op het eigen project, maar ook te laten zien hoe dat bijdraagt aan de zorg in de bredere regio. Samenwerking wordt steeds belangrijker. Kleinere organisaties krijgen meer ruimte, maar dat betekent ook dat ze scherper moeten zijn op de nieuwe voorwaarden. Het aanvraagproces is weliswaar vereenvoudigd, maar de concurrentie blijft groot. Een goed doordacht plan met duidelijke doelen en meetbare resultaten is nog altijd de basis. ### De impact op de zorg in Nederland De 600 miljoen euro is bedoeld om de zorg op de lange termijn betaalbaar en toegankelijk te houden. Dat is geen eenvoudige opgave, zeker niet met de huidige personeelstekorten en de toenemende zorgvraag. Toch zijn er genoeg mooie initiatieven die lieten zien dat vernieuwing mogelijk is. Denk aan projecten die gebruikmaken van technologie om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Of initiatieven waarbij zorgpersoneel wordt ontlast door slimme inzet van digitale hulpmiddelen. Het soort projecten dat niet alleen geld kost, maar ook geld bespaart op de lange termijn. ### Een eerlijkere toekomst Niemand kan garanderen dat de nieuwe regels perfect zijn. Dat is ook niet realistisch. Maar de stap die VWS nu zet, is in ieder geval een stap in de goede richting. Het laat zien dat er wordt geluisterd naar de kritiek en dat er serieus wordt gewerkt aan een eerlijkere verdeling van publieke middelen. Voor de zorginstellingen die afhankelijk zijn van deze financiering, is dit een belangrijk signaal. Het betekent dat ook zij een eerlijke kans maken om hun innovatieve ideeën te realiseren. En dat is uiteindelijk waar het om draait: betere zorg voor iedereen in Nederland, ongeacht waar je woont of hoe groot je organisatie is. De komende maanden zullen uitwijzen hoe de nieuwe regels in de praktijk uitpakken. Eén ding is zeker: de discussie over de verdeling van zorgbudgetten is nog lang niet voorbij. Maar met deze aanpassingen wordt de basis in ieder geval een stuk eerlijker gelegd.