Eén op drie zwangere artsen in opleiding kampt met complicaties

Margriet Bos · 2026-10-22

Bijna 30 procent van de artsen in opleiding tot specialist (aiossen) die tijdens hun opleiding zwanger werden, meldt complicaties. Dat blijkt uit nieuw Nederlands onderzoek van het Radboudumc. Denk aan verminderde groei van de ongeboren baby, vroeggeboorte of andere zorgen die het verloop van de zwangerschap beïnvloeden. Het is een cijfer dat je even laat stilvallen. Want zwanger zijn is al spannend genoeg. Als je dan ook nog in een veeleisende opleiding zit, met lange diensten en nachtdiensten, komt er heel wat bij kijken. En toch lijkt dit onderwerp nog weinig bespreekbaar binnen de muren van het ziekenhuis. ### Waarom lopen aiossen meer risico? Amerikaans onderzoek wijst erop dat artsen in opleiding tot specialist een grotere kans hebben op complicaties tijdens de zwangerschap dan de algemene populatie. Dat roept de vraag op: waar zit dat verschil precies in? Onderzoekers noemen een paar mogelijke verklaringen: - Lange en onregelmatige werktijden, waaronder nachtdiensten - Hoge werkdruk en weinig ruimte om even op adem te komen - Uitstel van zwangerschap vanwege de opleiding, waardoor de leeftijd bij zwangerschap gemiddeld hoger ligt - Een werkcultuur waarin het lastig is om kwetsbaarheid te tonen Die laatste factor wordt vaak onderschat. Als je als aios aangeeft dat je je zorgen maakt, wil je niet meteen als 'minder inzetbaar' worden gezien. Dat kan ertoe leiden dat signalen te laat worden opgemerkt. ### Wat betekent dit voor de dagelijkse praktijk? De uitkomsten zijn geen reden tot paniek, wel tot nadenken. Het laat zien dat er meer aandacht nodig is voor zwangerschap tijdens de opleiding. Bijvoorbeeld door betere begeleiding, flexibelere roosters en een open gesprek over wat iemand nodig heeft. Kleine aanpassingen kunnen al veel verschil maken. > "Zwanger zijn tijdens je opleiding zou geen extra risico moeten opleveren. Daar ligt een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor werkgevers en opleiders." Ook voor ouderen die thuis veilig willen blijven wonen, speelt het thema veiligheid en zorg een grote rol. Persoonsalarmering is daar een belangrijk hulpmiddel bij: een knop om de pols of een draadloze zender waarmee iemand snel hulp kan inschakelen. Zo blijft zelfstandigheid behouden, met een vangnet dichtbij. ### Wat kun je hiermee als professional? Als je werkt met senioren of in de zorg, dan weet je hoe belangrijk het is dat mensen zich veilig voelen. Datzelfde geldt voor jonge artsen in opleiding. Een cultuur waarin je zorgen kunt delen, zonder gevolgen voor je beoordeling, maakt het makkelijker om op tijd aan de bel te trekken. Een paar praktische denkrichtingen: - Bespreek zwangerschapswensen vroegtijdig en vertrouwelijk - Kijk samen naar het rooster en pas aan waar nodig - Zorg voor een vast aanspreekpunt tijdens de zwangerschap - Maak complicaties bespreekbaar, zonder oordeel Het onderzoek van het Radboudumc laat zien dat er werk aan de winkel is. Niet om mensen bang te maken, maar om ervoor te zorgen dat iedereen die zwanger is tijdens een opleiding de zorg en ruimte krijgt die nodig is. Want goede zorg begint bij goed voor jezelf en elkaar zorgen.