Duurzame zorg bij Archipel: van ambitie naar dagelijkse praktijk

Margriet Bos · 2026-02-20

Je hoort tegenwoordig veel over duurzaamheid in de zorg. Maar bij zorggroep Archipel is het geen modewoord meer. Het is gewoon hoe ze werken. En dat begint met de mensen die het voortouw nemen. Maarten van Mierlo, een van de bestuurders, wordt niet voor niets 'de groene bestuurder' genoemd. Hij gelooft erin dat verandering van bovenaf moet komen. Maar het mooie is: bij Archipel stoppen ze niet bij mooie woorden. Ze hebben een concrete kapstok nodig waar alles aan opgehangen kan worden. En die vonden ze in ESG. ### Wat ESG echt betekent voor dagelijkse zorg ESG klinkt misschien als zo'n zakelijk begrip. Environmental, Social, Governance. Maar in de praktijk gaat het om hele praktische dingen. Het betekent dat je niet alleen kijkt naar de CO₂-uitstoot van je gebouwen, maar ook naar hoe je je medewerkers behandelt. En naar hoe beslissingen worden genomen. Yvonne van Eersel, programmamanager duurzaamheid, legt het zo uit: "We willen niet alleen CO₂ reduceren, maar processen ook slimmer inrichten. Dat klinkt simpel, maar het verandert alles." Stel je voor: een zorgmedewerker die minder kilometers hoeft te rijden omdat de planning slimmer is. Of een zorglocatie die 's nachts de verwarming automatisch lager zet. Het zijn die kleine, slimme aanpassingen die samen een groot verschil maken.  ### De kunst van langetermijndenken Het lastige met duurzaamheid is dat investeringen zich niet altijd direct terugbetalen. Een nieuwe, energiezuinige ketel kost geld. Veel geld. Maar over tien jaar heb je die investering dubbel en dwars terugverdiend. Archipel kiest bewust voor die langetermijninvesteringen. En dat vraagt lef. Want in een sector waar elke euro telt, is het verleidelijk om voor de goedkoopste oplossing te gaan. Maar wat is op de lange termijn eigenlijk goedkoper? - Energiezuinige apparatuur die minder stroom verbruikt - Goede isolatie die verwarmingskosten drastisch verlaagt - Zonnepanelen die de eigen energierekening verlagen - Duurzame materialen die langer meegaan Die investeringen werpen nu hun vruchten af. En het mooie is: het bespaarde geld kan weer terugvloeien naar de zorg zelf.  ### Slimmer werken is ook duurzamer werken Duurzaamheid gaat niet alleen over techniek. Het gaat vooral over hoe mensen werken. Een zorgmedewerker die digitaal kan werken in plaats van papierwerk heen en weer te slepen. Een team dat efficiënter plant zodat er minder onnodige ritten zijn. "Processen slimmer inrichten" betekent soms gewoon: luisteren naar de mensen die het werk doen. Zij weten vaak het beste waar tijd en energie verspild worden. En als je die verspilling wegneemt, win je op alle fronten. ### De menselijke maat in duurzame zorg Uiteindelijk draait het in de zorg om mensen. Om de bewoners die er wonen. Om de medewerkers die er werken. Duurzame zorg betekent ook: een fijne, gezonde omgeving creëren waar mensen goed kunnen leven en werken. Een gebouw met veel daglicht en goede ventilatie is niet alleen energiezuiniger. Het is ook gezonder voor iedereen die er verblijft. Groene tuinen zijn niet alleen goed voor de biodiversiteit. Ze zijn ook heerlijke plekken om te ontspannen. Dat is het geheim van Archipels aanpak: ze zien duurzaamheid niet als een apart project. Het is verweven met alles wat ze doen. Het zit in de muren van hun gebouwen, in de planning van hun diensten, in de keuzes die ze elke dag maken. En dat is precies waarom het werkt. Omdat het geen extra taak is, maar gewoon hoe ze zorg verlenen. Omdat het niet gaat om perfect zijn, maar om elke dag een beetje beter worden. En omdat ze begrijpen dat duurzame zorg uiteindelijk gewoon betere zorg is. Voor nu, en voor de generaties die nog komen.