Drukte bij spoeddienst oogartsen wordt onhoudbaar

Margriet Bos · 2026-07-02

Het klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar de spoedzorg voor ogen staat onder flinke druk. Steeds meer oogartsen in Nederland haken af voor de avond-, nacht- en weekenddiensten. Dat betekent dat de last op een steeds kleinere groep specialisten terechtkomt. En dat heeft directe gevolgen voor jou als patiënt die via de huisartsenpost of de ambulance het ziekenhuis binnenkomt. ### Waarom doen oogartsen niet meer mee? De redenen zijn divers, maar de kern is simpel: de werkdruk is te hoog geworden. Oogartsen die wel meedraaien in de diensten, moeten vaak lange uren maken. Ze worden geconfronteerd met complexe gevallen, van acute ooginfecties tot ernstige trauma's. De balans tussen werk en privé raakt verstoord. Dat leidt tot stress en uiteindelijk tot uitval. Het is een vicieuze cirkel: minder artsen in de dienst betekent nog meer werk voor de overblijvers. ### Wat betekent dit voor de patiënt? Stel je voor: je hebt 's avonds plotseling hevige oogpijn of je ziet opeens flitsen. Je gaat naar de huisartsenpost of belt 112. De ambulance brengt je naar het ziekenhuis. Maar daar is niet altijd een oogarts aanwezig. Het kan zijn dat je moet wachten tot de volgende ochtend, of dat je naar een ander ziekenhuis moet worden overgebracht. Dat is niet alleen onhandig, maar ook risicovol bij acute aandoeningen zoals een netvliesloslating of een acute glaucoom aanval. ### De cijfers spreken boekdelen Uit recente cijfers blijkt dat het aantal oogartsen dat meedoet aan de spoeddiensten met bijna 20 procent is gedaald in de afgelopen vijf jaar. De gemiddelde wachttijd voor een spoedconsult in de avonduren is opgelopen tot uren. En in sommige regio's is er helemaal geen oogarts beschikbaar in het weekend. Dat is een zorgwekkende trend. ### Wat wordt eraan gedaan? Gelukkig zijn er initiatieven om de situatie te verbeteren. Er wordt gekeken naar centralisatie van spoedzorg voor ogen. Dat betekent dat niet elk ziekenhuis aparte diensten draait, maar dat er een paar gespecialiseerde centra komen. Ook wordt er geëxperimenteerd met teleconsultatie: een oogarts kan op afstand meekijken via een camera. Dat scheelt tijd en reizen. Maar het is geen structurele oplossing, want sommige aandoeningen vereisen fysiek onderzoek. - **Centralisatie**: Spoedzorg bundelen in enkele centra. - **Teleconsultatie**: Eerste beoordeling op afstand. - **Betere planning**: Diensten eerder invullen en roosters optimaliseren. ### Wat kun jij doen? Als patiënt is het goed om te weten wat je zelf kunt doen. Voorkom onnodige spoedbezoeken door bij klachten eerst contact op te nemen met de huisarts. Hij of zij kan inschatten of het echt spoed is. En wees niet bang om te vragen naar alternatieven, zoals een afspraak bij een oogarts de volgende dag. Het is een kwestie van bewustwording. ### De toekomst van oogzorg De situatie is niet hopeloos, maar vraagt om actie. Ziekenhuizen, oogartsen en beleidsmakers moeten samenwerken om de spoedzorg voor ogen overeind te houden. Het is een kwestie van prioriteiten stellen. Want één ding is zeker: je ogen zijn onmisbaar. En als er iets mis is, wil je snel en goed geholpen worden. De druk op de spoeddiensten is hoog, maar met de juiste aanpassingen kan de kwaliteit behouden blijven. > "Het is geen kwestie van willen, maar van kunnen. De werkdruk is simpelweg te hoog geworden." - Margriet Bos, Expert Persoonsalarmering en Veiligheid voor Ouderen ### Blijf op de hoogte Dit onderwerp blijft in beweging. Houd de ontwikkelingen in de gaten, bijvoorbeeld via de website van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap. Zij publiceren regelmatig updates over de stand van zaken. En als je vragen hebt over je eigen oogzorg, aarzel dan niet om contact op te nemen met je oogarts of huisarts. Zij kunnen je het beste adviseren.