Waarom de draagbare kunstnier er wel is, maar jij hem nog niet kunt krijgen

Margriet Bos · 2026-11-03

De draagbare kunstnier ligt klaar. Althans, bijna. De Nederlandse internist en uitvinder Willem Kolff werkte jarenlang aan een apparaat dat nierpatiënten van de dialyseafdeling zou kunnen halen. Hij probeerde fabrikanten over te halen om het te maken. Tevergeefs. En dus maakt hij de introductie niet meer mee. Hoe kan dat? Een innovatie die de kwaliteit van leven van nierpatiënten enorm kan verbeteren, maar niet van de grond komt. Het antwoord zegt veel over hoe marktwerking in de medische wereld werkt – en waarom een goed idee soms gewoon blijft liggen. ### Het probleem: niemand verdient eraan Kolff was geen zakenman. Hij was arts en uitvinder. Hij zag patiënten lijden en wilde iets doen. Maar fabrikanten zagen iets anders: een product dat lastig te maken is, veel regelgeving kent en misschien wel eens te weinig zou opleveren. Want wie betaalt er eigenlijk voor een draagbare kunstnier? De zorgverzekeraar. En die kijkt naar de kosten per behandeling. Een nieuw apparaat moet niet alleen beter zijn, maar ook goedkoper. Anders wordt het lastig. Daar komt bij: de bestaande dialysemarkt is groot en winstgevend. Fabrikanten van dialysemachines hebben weinig belang bij een draagbaar alternatief dat hun eigen omzet kan kannibaliseren. Herkenbaar? Ja, dat is precies hoe marktwerking soms werkt. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je werkt met senioren die nierproblemen hebben, weet je hoe zwaar dialyse is. Drie keer per week naar het ziekenhuis. Uren aan een machine. Vermoeidheid, reistijd, gemis van vrijheid. Een draagbare kunstnier zou dat kunnen veranderen. Maar de realiteit is weerbarstig. Innovaties in de zorg komen niet automatisch bij de patiënt terecht. Ze moeten door een mijnenveld van financiering, regelgeving en commerciële belangen. > "Een goed idee is niet genoeg. Je moet ook de juiste mensen meekrijgen." – Willem Kolff (in een eerder interview) Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Er zijn initiatieven, proeven en kleine fabrikanten die wél durven. Maar het gaat langzaam. En voor veel patiënten komt het te laat. ### Wat jij kunt doen Als professional in de ouderenzorg kun je een rol spelen. Niet door zelf een kunstnier te bouwen, maar door bewustwording te creëren. - Blijf op de hoogte van ontwikkelingen rond draagbare dialyse en persoonsalarmering. - Deel kennis met collega's en familie. Vaak weten mensen niet dat dit soort innovaties bestaan. - Stimuleer leveranciers en zorgverzekeraars om na te denken over patiëntvriendelijke oplossingen. - Denk mee in pilots of onderzoeksprojecten. Hoe meer vraag, hoe meer druk op de markt. ### De les van Kolff Willem Kolff was een pionier. Hij liet zien dat je met doorzettingsvermogen en creativiteit levens kunt redden. Maar hij leerde ook dat je soms tegen muren oploopt die niets met techniek te maken hebben. Marktwerking kan innovatie versnellen. Maar soms ook blokkeren. Zeker als de belangen niet bij de patiënt liggen. Dat is een les die we ons moeten blijven herinneren – zeker in de zorg voor ouderen. Wil je meer weten over persoonsalarmering en veiligheid voor senioren? Houd mijn blog in de gaten. Ik blijf je op de hoogte houden van ontwikkelingen die er écht toe doen.