Draagbare kunstnier eindelijk dichtbij: waarom duurde het zo lang?

Margriet Bos · 2026-11-03

De draagbare kunstnier is bijna klaar voor de markt. Een innovatie die het leven van nierpatiënten flink kan verbeteren. Toch duurde het decennia voordat het zover was. Willem Kolff, de Nederlandse internist en uitvinder, heeft het einde niet meegemaakt. Hij overleed in 2009. Hoe kan dat? ### Een baanbrekende uitvinding Kolff ontwikkelde in 1943 de eerste kunstnier. Een apparaat dat afvalstoffen uit het bloed filtert als de nieren dat niet meer kunnen. Dankzij zijn uitvinding leven wereldwijd miljoenen mensen langer. Maar Kolff wilde meer: een draagbare versie. Eentje die patiënten vrijheid geeft. Geen uren meer aan een dialysemachine in het ziekenhuis. Gewoon kunnen bewegen, werken, reizen. Waarom duurde het dan zo lang? Het antwoord is complex. Ten eerste was de technologie lange tijd niet ver genoeg. De eerste kunstnieren waren groot en zwaar. Miniaturisatie kwam pas veel later. Ten tweede speelden economische belangen een rol. Fabrikanten zagen misschien meer in traditionele dialysemachines. Die zijn duur en worden steeds opnieuw verkocht. Een draagbare kunstnier is een eenmalige aansprak. Dat maakt investeerders voorzichtig. ### De doorbraak komt eraan Toch komt de draagbare kunstnier nu echt dichtbij. Verschillende bedrijven werken aan prototypes. Ze gebruiken nieuwe materialen en slimme sensoren. Patiënten kunnen straks met een lichtgewicht apparaat rondlopen. Het formaat van een kleine rugzak of zelfs een heuptas. Dat betekent niet alleen meer vrijheid, maar ook betere gezondheid. Minder schommelingen in bloedwaarden, minder ziekenhuisopnames. > “De kunstnier is een van de belangrijkste medische uitvindingen van de twintigste eeuw. Dat het zo lang duurde voor een draagbare versie, is een les in geduld en doorzettingsvermogen.” ### Wat betekent dit voor senioren? Voor oudere nierpatiënten is dit groot nieuws. Dialyse is zwaar. Drie keer per week naar het ziekenhuis, urenlang aan een machine. Dat put uit. Een draagbare kunstnier geeft vrijheid terug. Senioren kunnen vaker thuis zijn, sociale contacten onderhouden en zich minder patiënt voelen. Bovendien vermindert het de druk op de zorg. Minder vervoer, minder ziekenhuisbezoeken. Toch zijn er nog hobbels. De kosten zijn nog onduidelijk. Een draagbare kunstnier zal waarschijnlijk duizenden euro's kosten. Vergoeding door zorgverzekeraars is nog niet geregeld. Ook moeten patiënten worden opgeleid om het apparaat te bedienen. En niet iedereen is technisch vaardig genoeg. Voor senioren is eenvoud cruciaal. ### De weg vooruit Kolff zou trots zijn. Zijn droom komt uit. De draagbare kunstnier laat zien dat innovatie in de zorg mogelijk is, ook al duurt het lang. Voor professionals in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is dit een interessant signaal. Technologie kan het leven van senioren veiliger en zelfstandiger maken. Of het nu gaat om een draagbare kunstnier of een persoonlijk alarm. Het draait om vrijheid en waardigheid. De komende jaren zullen we meer horen over de draagbare kunstnier. De eerste patiënten testen hem al. De verwachting is dat hij binnen vijf jaar op de markt is. Een mooie erfenis voor een Nederlandse uitvinder die nooit opgaf.