Waarom digitale toegankelijkheid in de zorg nu écht anders moet

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij zorgorganisaties. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. “De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis.” Die uitspraak zet je aan het denken. Want als die groepen er gewoon zijn, waarom bereiken we ze dan zo slecht? Het antwoord ligt deels in hoe we zorgtechnologie inkopen en implementeren. Vaak gaat het over efficiëntie en kosten, maar te weinig over de mensen die het uiteindelijk moeten gebruiken. ### Wie zijn die ‘moeilijk bereikbare groepen’? Standaard doelt op mensen die de weg naar digitale zorg niet vanzelf vinden. Denk aan ouderen met een beperkte digitale vaardigheid, mensen met een verstandelijke beperking of psychische problemen, en mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn. Zij komen wel in het ziekenhuis, maar de digitale loketten, patiëntportalen en apps blijven voor hen vaak buiten bereik. Dat is niet alleen een kwestie van gemak. Het raakt aan keuzevrijheid en gelijke toegang tot zorg. Als iemand niet kan inloggen of een afspraak online kan verzetten, wordt de zorg ongelijk verdeeld. En dat terwijl we juist willen dat iedereen mee kan doen. ### Van inkoop tot implementatie: een andere mindset Volgens Standaar begint het bij de inkoop. Te vaak worden systemen gekozen op basis van features en prijs, zonder dat er iemand meekijkt die verstand heeft van toegankelijkheid. “Je moet vanaf het eerste moment nadenken over wie het moet gebruiken,” zegt ze. Dat betekent niet alleen voldoen aan de wettelijke eisen, maar ook actief testen met de doelgroep. Een concreet voorbeeld: een ziekenhuis introduceert een nieuwe app voor het maken van afspraken. De app voldoet aan de WCAG-richtlijnen, maar de doelgroep snapt de navigatie niet. Door mensen met een beperking al in de ontwerpfase te betrekken, was dat voorkomen. Het kost iets meer tijd en geld, maar levert uiteindelijk betere zorg op. ### Wat betekent dit voor de praktijk? - **Betrek eindgebruikers vanaf het begin.** Laat ouderen en mensen met een beperking meepraten over nieuwe digitale tools. - **Maak toegankelijkheid een criterium bij inkoop.** Neem het op in je programma van eisen, net als privacy en beveiliging. - **Test in de echte wereld.** Niet alleen in een testlab, maar ook in de wachtkamer en bij mensen thuis. - **Blijf leren.** Digitale toegankelijkheid is geen project met een einddatum, maar een doorlopend proces. > “Toegankelijkheid is geen kostenpost, het is een voorwaarde voor goede zorg.” – Lucille Standaar ### De rol van persoonlijke alarmering Als expert in persoonsalarmering voor ouderen zie ik dagelijks hoe belangrijk het is dat technologie aansluit bij de leefwereld van senioren. Een persoonlijk alarm kan levens redden, maar alleen als het intuïtief werkt en betrouwbaar is. Dat vraagt om dezelfde aanpak: luister naar de gebruiker, test in de praktijk en blijf verbeteren. De boodschap van Standaar is dus breder dan alleen ziekenhuizen. Elke zorgorganisatie die digitaliseert, moet zich afvragen: bereik ik iedereen? En zo niet, wat ga ik daaraan doen? Want die moeilijk bereikbare groepen lopen niet alleen in het ziekenhuis rond – ze wonen ook thuis, in verpleeghuizen en in onze buurten. Het is aan ons om hen te zien en te bereiken.