Deze verborgen crisis legt de zwakke plek van zorginstellingen bloot

Margriet Bos · 2026-07-28

In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen, vertelt Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve. Zorgbestuurders moesten destijds niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar gelijktijdig een complete crisisorganisatie optuigen. Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest. Dit besef groeit nu steeds meer: de zorgsector heeft een structurele oplossing nodig om topbestuurders te ontlasten, niet alleen in crisistijd maar ook daarbuiten. ### Waarom bestuurders in de zorg overbelast raken De druk op zorgbestuurders is enorm. Naast de dagelijkse operatie moeten ze ook strategische beslissingen nemen, personeelstekorten oplossen en voldoen aan strenge regelgeving. Tijdens een crisis, zoals de coronapandemie, komt daar nog een complete crisisorganisatie bij. Dat is simpelweg te veel voor één persoon. Uit onderzoek blijkt dat bijna 60 procent van de zorgbestuurders kampt met burn-outklachten. Dit heeft niet alleen gevolgen voor henzelf, maar ook voor de kwaliteit van de zorg die zij leveren. - **Te veel verantwoordelijkheden**: Bestuurders draaien vaak meerdere rollen tegelijk, van operationeel leider tot crisismanager. - **Gebrek aan ondersteuning**: Er is weinig structurele hulp beschikbaar, zoals een bestuurdersreserve die bijspringt bij drukte. - **Hoge verwachtingen**: Maatschappij en overheid verwachten dat bestuurders altijd paraat staan, zonder rekening te houden met hun eigen welzijn. ### Wat is een bestuurdersreserve en hoe werkt het? Een bestuurdersreserve is een pool van ervaren bestuurders die tijdelijk kunnen worden ingezet bij zorginstellingen die onder druk staan. Denk aan een crisis, een plotseling vertrek van een directeur of een grote reorganisatie. Deze reserve biedt directe ondersteuning, zodat de vaste bestuurder zich kan focussen op zijn of haar kerntaken. > "Het is alsof je een extra stuurman aan boord hebt tijdens een storm. Dat maakt het verschil tussen zinkende schepen en veilige havens." - Charlotte de Schepper De Nationale Zorgreserve is een voorbeeld van zo'n initiatief. Het biedt bestuurders de kans om tijdelijk bij te springen zonder dat ze volledig worden opgeslokt door de dagelijkse routine. Dit zorgt voor meer rust en stabiliteit in de organisatie. ### De voordelen voor zorginstellingen Het inzetten van een bestuurdersreserve heeft meerdere voordelen. Ten eerste verlicht het de werkdruk voor vaste bestuurders, wat hun mentale gezondheid ten goede komt. Ten tweede zorgt het voor continuïteit: als een bestuurder uitvalt, is er direct een vervanger beschikbaar. Tot slot bespaart het geld, omdat instellingen geen dure interim-managers hoeven in te huren. - **Minder stress**: Bestuurders kunnen hun werk beter doen zonder constante overbelasting. - **Snellere reactie**: Bij een crisis is er direct expertise beschikbaar, zonder vertraging. - **Lagere kosten**: Een reserve is vaak goedkoper dan een externe consultant of interim-manager. ### Toekomst van de zorg: structurele oplossingen nodig De covid-pandemie heeft de zwakke plekken in de zorg blootgelegd. Het is duidelijk dat we niet kunnen blijven vertrouwen op de veerkracht van individuele bestuurders. Structurele oplossingen, zoals een landelijke bestuurdersreserve, zijn essentieel om de zorgsector toekomstbestendig te maken. Dit vraagt om investeringen en samenwerking tussen zorginstellingen, overheid en opleidingsinstituten. De Nationale Zorgreserve is een stap in de goede richting, maar er is meer nodig. Door nu actie te ondernemen, kunnen we voorkomen dat bestuurders in de toekomst opnieuw worden overvallen door een crisis. Het gaat niet alleen om het redden van banen, maar om het waarborgen van goede zorg voor iedereen.