Deze Uitslag Zal Je Verrassen: Wie Wil Er Minder UMCS?

Margriet Bos · 2026-08-28

Nederland telt te veel umc's. Die stelling van Marian Kaljouw, je kent haar vast, leek misschien wat boud toen je 'm voor het eerst hoorde. Maar wat blijkt? Ze staat helemaal niet zo alleen als je zou denken. We hebben het natuurlijk over universitair medische centra. Die grote, complexe ziekenhuizen die ons land rijk is. Als je er even over nadenkt, weet je precies wat ik bedoel. ### Wat Bleek Uit Die Poll Eigenlijk? Veruit de meeste stemmers waren het met Kaljouw eens. Dat zette me wel aan het denken. Want hoe komt het dat zoveel mensen dat gevoel hebben? Is het gewoon een onderbuikgevoel, of zit er meer achter? Laten we eens kijken naar de cijfers. Nederland heeft acht umc's, verspreid over het land. Dat klinkt misschien niet als veel, maar als je bedenkt dat we een relatief klein land zijn... tja, dan ga je je toch afvragen of dat wel efficiënt werkt. ### De Kosten Die Meespelen Zo'n umc runnen is geen goedkope aangelegenheid. We hebben het over bedragen die oplopen tot honderden miljoenen euro's per jaar. En dan heb ik het nog niet eens over de investeringen in nieuwe apparatuur, die al snel een paar miljoen euro per stuk kunnen kosten. - Specialistische zorg die zich concentreert op minder plekken - Hogere reisafstanden voor patiënten uit bepaalde regio's - Dubbel werk tussen verschillende umc's - Het gevoel dat sommige regio's 'vergeten' worden Dat laatste punt, dat raakt me eigenlijk het meest. Want stel je voor: je woont in het noorden van het land en je hebt gespecialiseerde zorg nodig. Dan moet je soms honderden kilometers reizen. Dat is niet alleen vermoeiend, maar kan voor sommige mensen ook een financiële drempel zijn. ### Wat Zeggen De Experts? Ik sprak laatst met een zorgprofessional die anoniem wilde blijven. Die zei iets wat me bijbleef: "We proberen overal uitstekend te zijn, maar daardoor zijn we nergens echt uitmuntend." Dat is een rake observatie, vind je niet? Want stel dat we bepaalde superspecialistische zorg concentreren op twee of drie locaties in plaats van acht. Dan zouden die centra meer ervaring op kunnen bouwen, betere resultaten kunnen behalen, en mogelijk zelfs kosten besparen. Maar ja, dat betekent wel dat niet iedere regio alle zorg 'in huis' heeft. ### De Menselijke Kant Laten we niet vergeten waar het uiteindelijk om draait: de patiënt. Die wil gewoon goede zorg, dichtbij huis. Maar wat is 'dichtbij'? Voor iemand in Amsterdam is een reis van 10 kilometer misschien al ver. Voor iemand in Zeeland is 50 kilometer heel normaal. En dan hebben we het nog niet over de mentale belasting. Ziek zijn is al zwaar genoeg. Lange reizen maken, onbekende steden vinden, parkeerproblemen... het zijn allemaal extra stressfactoren die we eigenlijk liever vermijden. ### Wat Kunnen We Doen? Misschien moeten we het gesprek anders voeren. Niet zozeer over 'minder umc's', maar over 'slimmere zorgverdeling'. Want dat is waar het eigenlijk om draait, toch? Stel je voor dat we regio's beter laten samenwerken. Dat umc's zich specialiseren in wat ze echt goed kunnen, in plaats van alles te willen bieden. Dat patiëntenstromen slimmer worden geregeld. En dat we digitale zorg veel beter benutten voor consulten op afstand. Het is een complex probleem, dat geef ik toe. Er spelen belangen van ziekenhuizen, medisch personeel, patiëntenorganisaties, en natuurlijk de politiek. Maar de uitkomst van die poll laat zien dat veel Nederlanders het gevoel hebben dat het anders kan. En soms is dat gevoel het begin van echte verandering. Dus wat denk jij? Is Kaljouw's stelling echt zo boud, of zegt ze gewoon hardop wat veel mensen al lang denken? De poll geeft in ieder geval stof tot nadenken. En dat is precies wat een goed gesprek nodig heeft: niet alleen meningen, maar ook bereidheid om te luisteren en samen naar oplossingen te zoeken.