Deze twee voorwaarden kunnen de zorgmarkt echt eerlijker maken

Margriet Bos · 2026-07-17

De plannen om de zorgmarkt eerlijker te maken? Die schieten grotendeels hun doel voorbij. Dat is althans de conclusie van adviesbureau Gupta Strategists, dat de voorstellen van het AZWA (Algemeen Zorg Werkt Afspraken) onder de loep nam. Het merendeel van de afspraken, bedoeld om een gelijk speelveld te creëren, blijkt niet te werken. Maar er is hoop: twee van de acht voorstellen hebben wél potentie. Mits ze gepaard gaan met de juiste extra maatregelen, natuurlijk. ### Waarom de meeste voorstellen niet werken Het AZWA wilde met acht voorstellen de zorgmarkt eerlijker maken. Denk aan regels die moeten voorkomen dat zorgverzekeraars te veel macht krijgen of dat kleinere zorgaanbieders worden buitengesloten. Klinkt goed, toch? Maar volgens Gupta Strategists sneuvelt het gros van die plannen in de praktijk. Ze zijn te complex, te moeilijk uitvoerbaar of ze pakken anders uit dan bedoeld. - **Te veel regels**: Sommige voorstellen stapelen regels op regels, zonder dat ze echt bijdragen aan een eerlijker systeem. - **Gebrek aan handhaving**: Zelfs als de regels goed zijn, ontbreekt het aan een stevige aanpak om ze af te dwingen. - **Onbedoelde bijwerkingen**: Een paar voorstellen werken zelfs averechts, bijvoorbeeld door kleinere aanbieders extra te belasten. Het is een beetje alsof je een lekke band probeert te plakken met een pleister: het ziet er goed uit, maar het lost het echte probleem niet op. Toch is er één lichtpuntje. ### Twee voorstellen die wél kunnen helpen Uit de analyse blijkt dat twee van de acht voorstellen écht verschil kunnen maken. Het gaat om maatregelen die de markt transparanter maken en de positie van de patiënt versterken. Maar let op: ze werken alleen onder twee strikte voorwaarden. **Voorwaarde 1: Betere handhaving** Zonder een sterke toezichthouder blijven de beste plannen papieren tijgers. De overheid moet dus investeren in handhaving, zodat regels ook worden nageleefd. Denk aan boetes voor overtredingen of verplichte rapportages. **Voorwaarde 2: Aanvullende maatregelen** Die twee voorstellen zijn geen wondermiddel. Ze moeten worden aangevuld met andere initiatieven, zoals het stimuleren van innovatie of het ondersteunen van kleinschalige zorgaanbieders. Alleen dan ontstaat er écht een eerlijker speelveld. > "Het is een beetje alsof je een lekke band probeert te plakken met een pleister: het ziet er goed uit, maar het lost het echte probleem niet op." ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgprofessionals en verzekeraars is het belangrijk om te weten dat niet alle veranderingen even effectief zullen zijn. De focus moet liggen op die twee kansrijke voorstellen, maar ook op de randvoorwaarden. Investeer in transparantie, zorg voor duidelijke spelregels en houd toezicht. Alleen dan kan de zorgmarkt echt eerlijker worden. En voor de patiënt? Die merkt er misschien niet direct iets van, maar op termijn wel. Een eerlijkere markt betekent betere zorg, tegen een eerlijkere prijs. En dat is waar het uiteindelijk allemaal om draait. ### Conclusie De AZWA-voorstellen zijn een stap in de goede richting, maar ze zijn niet genoeg. Twee van de acht plannen hebben potentie, maar alleen als de overheid en de sector samenwerken aan handhaving en aanvullende maatregelen. Laten we hopen dat die boodschap aankomt. Want een eerlijke zorgmarkt? Die verdient iedereen.