Deze twee aanpassingen kunnen de zorgmarkt echt eerlijker maken

Margriet Bos · 2026-07-17

Het merendeel van de afspraken die het AZWA heeft gemaakt om de zorgmarkt eerlijker te maken, blijkt niet te werken. Dat is de conclusie van adviesbureau Gupta Strategists na een grondige analyse. Van de acht voorgestelde maatregelen hebben er slechts twee écht potentie – maar alleen als ze worden aangevuld met extra stappen. ### Waarom de meeste AZWA-afspraken tekortschieten Het AZWA (Algemene Zorg Wet Akkoord) wilde met acht voorstellen een gelijker speelveld creëren voor zorgaanbieders. Denk aan regels over contractering, tarieven en administratieve lasten. Maar volgens Gupta blijken de meeste hiervan niet het gewenste effect te hebben. Ze zijn te vrijblijvend, te complex of missen de juiste prikkels. - **Te weinig handhaving:** Zonder duidelijke sancties blijven afspraken vaak dode letters. - **Onduidelijke doelen:** Sommige maatregelen zijn te algemeen geformuleerd. - **Gebrek aan draagvlak:** Niet alle partijen voelen zich even betrokken. Het probleem is dat de zorgmarkt nu eenmaal ingewikkeld in elkaar zit. Je kunt niet zomaar een paar regels aanpassen en verwachten dat alles opeens eerlijk verloopt. Het is meer alsof je een oude motor probeert te tunen: je moet niet alleen de bougies vervangen, maar ook de brandstoftoevoer en de ontsteking op elkaar afstemmen. ### Twee voorstellen die wél kunnen werken Toch is er hoop. Gupta identificeert twee voorstellen die, mits goed uitgevoerd, een significant verschil kunnen maken: 1. **Afschaffen van niet-gecontracteerde zorg** – Dit klinkt drastisch, maar het idee is dat alle zorgaanbieders onder dezelfde contractvoorwaarden moeten werken. Zo voorkom je dat sommige partijen oneerlijke voordelen hebben. De voorwaarde is wel dat de contracten transparant en eerlijk zijn voor iedereen. 2. **Betere monitoring en evaluatie** – Niet alleen achteraf, maar ook tijdens het proces. Door continu te meten of de maatregelen hun doel bereiken, kun je snel bijsturen. Dit vereist wel investeringen in data en analyses. > "Zonder aanvullende maatregelen blijven deze twee voorstellen een druppel op een gloeiende plaat," aldus een woordvoerder van Gupta. "Ze moeten worden ingebed in een bredere aanpak die ook de onderliggende problemen aanpakt." ### Wat betekent dit voor zorgprofessionals? Voor zorgaanbieders en -professionals in Nederland is dit een belangrijk signaal. Het betekent dat je niet blind kunt vertrouwen op landelijke akkoorden. Blijf zelf kritisch kijken naar de contracten die je krijgt, de tarieven die worden gehanteerd en de administratieve lasten die je ervaart. - **Wees proactief:** Meld oneerlijke praktijken bij toezichthouders. - **Zoek samenwerking:** Sluit je aan bij brancheorganisaties die opkomen voor eerlijke spelregels. - **Blijf leren:** Volg ontwikkelingen via betrouwbare bronnen zoals vakbladen en onderzoeksrapporten. De zorgmarkt verandert snel, maar met de juiste aanpassingen kan hij wél eerlijker worden. Het vraagt alleen om meer dan alleen goede bedoelingen – het vraagt om doordachte uitvoering en continue evaluatie.